فروغ‌الزمان جمالی با تاکید بر لزوم تولید بازنویسی‌های ساده از متون کهن برای بچه‌ها می‌گوید: اگر نسل جدید، اصل قصه‌های عامیانه و متون کهن را نداند، بازنویسی‌ها و بازآفرینی‌ها را کمتر درک کرده و کمتر از ویژگی‌های ادبی آن‌ها لذت می‌برند.

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، ادبیات شفاهی، به‌ویژه افسانه‌های جن و پری، از جنبه‌های مختلفی مورد توجه قرار می‌گیرد؛ مانند مردم‌شناسی، زبان‌شناسی و به طور کلی در حوزه‌ قصه‌پژوهی. اما پدر و مادرها، مربیان و مروجان کتاب‌خوانی بیشتر به تأثیر این افسانه‌ها و قصه‌ها بر کودکان علاقه‌مندند. در میان تأثیرات گوناگون قصه‌ها می‌توان به نقش آن‌ها در انتقال میراث فرهنگی ادبی اشاره کرد که به تكوين و رشد هویت ملی و قومی یاری می‌رساند. از طرفی کودکان امروز در عصر دیجیتال زندگی می‌کنند، عصری که هر انسانی خواه ناخواه شهروندی جهانی است و در چنین وضعی بحث و اهمیت هویت ملی و قومی هم بیشتر می‌شود. با این هدف بخش کودک و نوجوان انتشارات فاطمی(کتاب‌های طوطی) اقدام به انتشار مجموعه‌ای با عنوان «قصه‌هایی از ادبیات شفاهی ایران» برای کودکان و نوجوانان کرده است. در این مجموعه 10 قصه انتخابی از افسانه‌های قدیم از سوی نویسندگان کودک و نوجوان بازنویسی شده‌اند.
 
«دختر نارنج و ترنج» با بازنویسی اسدالله شعبانی و تصویرگری مهکامه شعبانی، «خاله‌سوسکه» با بازنویسی محمدرضا شمس و تصویرگری هدا حدادی، «نمکی» با بازنویسی محمدرضا شمس و تصویرگری زهرا محمدنژاد، «موش گرسنه» با بازنویسی افسانه شعبان‌نژاد و تصویرگری غزاله بیگدلو، «ماچوچه و کلاغ» با بازنویسی افسانه شعبان‌نژاد و تصویرگری محمدحسین ماتک و «عمونوروز و پیرزن»‌ با بازنویسی اسدالله شعبانی و تصویرگری حمادالدین جوادزاده، کتاب‌هایی هستند که پیش‌تر در قالب این‌مجموعه چاپ شده‌اند.
 
همچنین چهار عنوان جدیدی که به‌تازگی از این‌مجموعه چاپ شده‌اند، عبارتند از: «ننه ماهی» با بازنویسی محمدرضا شمس و تصویرگری حمیده خسرویان، «کچل تنبل و دیو پخمه» با بازنویسی محمدرضا شمس و تصویرگری فاطمه خسرویان، «نخودک و دیو کلک» با بازنویسی اسدالله شعبانی و تصویرگری علی بوذری و «خاله پیرزن» با بازنویسی افسانه شعبان‌نژاد با تصویرگری مانلی منوچهری.

فروغ‌الزمان جمالی، دبیر مجموعه «قصه‌هایی از ادبیات شفاهی ایران»، در گفت‌وگو با ایبنا، با اشاره به اینکه این‌قصه‌ها از بین ۲۰۰ قصه پیشنهادی انتشارات فاطمی انتخاب و از سوی نویسندگان به زبان امروزی بازنویسی ساده شده‌اند، می‌گوید: ما سعی کردیم معروفترین و اصیل‌ترین قصه‌ها را انتخاب کنیم و از بین قصه‌هایی که انجوی شیرازی و صبحی جمع‌آوری کردند تعدادی قصه انتخاب کردیم. که پنج قصه‌ از صبحی و پنج قصه هم از شهرهای مختلف کشور مانند خراسان، آذربایجان و جنوب کشور انتخاب شده تا تنوعی هم در قصه‌ها ایجاد شود.
 
وی به تاریخچه بازنویسی در ایران اشاره می‌کند و می‌افزاید: بازنویسی نوعی از تالیف در ادبیات کودک است و یکی از مراحل تاریخی ادبیات کودک مدرن، در هر جامعه‌ای محسوب می‌شود. دوره بازنویسی زمانی است که ما نویسنده حرفه‌ای ادبیات کودک نداریم که در کشور ما از مشروطه به بعد آغاز می‌شود و اوج آن دهه 30 است و نمادش مهدی آذریزدی است. بازنویسی از دهه 30 به بعد خود به‌خود ادامه یافته است و یکی از دلایل آن هم هجوم ترجمه‌های بد است. براین اساس لزوم پرداختن به این حوزه، نوعی سلیقه شخصی نیست و جزئی از جریان تاریخی است.
 
جمالی در ادامه بیان می‌کند: امروزه چه بخواهیم چه نخواهیم ناشران و نویسندگان کودک کار بازنویسی انجام می‌دهند و هر نسلی با بازنویسی‌های تغییر یافته و خلاق مواجه می‌شود. براین اساس اگر نسل جدید اصل داستان‌ها را نداند، کمتر بازنویسی و بازآفرینی را درک می‌کند و کمتر از ویژگی‌های ادبی آن لذت می‌برند. اگر شما با اصل یک متن کهن آشنا باشید وقتی کتاب جدیدی براساس آن نوشته می‌شود یا فیلمی از آن اقتباس می‌شود، شما خیلی زود متوجه می‌شوید که اصل آن چه چیزی بوده و نویسنده یا فیلم‌نامه‌نویس در بازآفرینی آن چه خلاقیتی به‌کار برده است. این کار به مخاطب می‌فهماند که متن‌های کلاسیک مقدس نیستند و می‌توان آن‌ها را تغییر یا ادامه داد.
 
وی همچنین به اهمیت توجه به میراث فرهنگی اشاره می‌کند و می‌گوید: وقتی در معماری مدرن آثاری از معماری گذشته می‌بینیم، اگر از اصل و تاریخچه آن معماری اطلاع داشته باشیم، از آن لذت می‌بریم و می‌فهمیم این معماری جدید چه نشانه‌هایی از گذشته و میراث فرهنگی ما دارد. بنابراین برخلاف افرادی که فکر می‌کنند بازنویسی ساده کاری ندارد، من معتقدم بازنویسی ساده بسیار مهم است و هنرمندان باسوادی که زبان‌شناسی و مخاطب‌شناسی می‌دانند، باید بازنویسی انجام دهند و اصل این آثار را با بازنویسی ساده به نسل جدید ارائه دهند چون هم به لحاظ کاربردی برای نسل جدید مهم است، هم خلاقیت‌شان را بالا می‌برد و هم می‌فهمند که می‌توان بازنویسی و بازآفرینی انجام داد و این کار را ادامه می‌دهند. مهمتر اینکه میراث ادبی ما منتقل می‌شود و اگر این‌گونه آثار بارها هم منتشر شوند، اشکالی ندارد.
 
جمالی می‌افزاید:‌ نکته‌ای که در بازنویسی ساده خیلی مهم است، انتخاب است که برمی‌گردد به نظریه مخاطب‌شناسی که آیا دست‌نخورده بودن بازنویسی‌ها و گاهی خشونت‌های موجود در متون کهن برای نسل جدید مشکلی ایجاد نمی‌کند که به نظر من باوجود این همه اخبار و بازی‌های کامپیوتری، ایجاد نمی‌کند. کلا در این زمینه دو نظریه وجود دارد؛ نخست اینکه تغییرات اساسی در متون ایجاد نکنیم چون کارکردهای روانشناسی دارد که می‌شود همان بازنویسی ساده. دوم اینکه باید اصل متون را تغییر داد چون خشونت‌هایی مثل کشته شدن دیو در متون کهن روی مخاطب امروز تاثیر نامطلوب دارد. من معتقدم که با این‌همه خشونتی که بچه‌های هوشیار امروز در اخبار، بازی‌های کامپیوتری و فیلم‌ها و انیمیشین‌ها می‌بینند دیگر کشته شدن دیوی که دختری را دزدیده هیچ مشکلی برایشان ایجاد نمی‌کند و باید اصل متون را ارائه داد. از سویی نسل ما هم که اصل متون را خوانده‌ایم هیچ صدمه‌ای از این خشونت‌زایی‌ها ندیده‌ایم. به همین علت وقتی نشر فاطمی به من گفت که می‌خواهیم قصه‌های کهن را انتشار دهیم من بازنویسی ساده با کمترین تغییرات را پیشنهاد دادم.

سحر ترهنده، مسئول بخش کودک و نوجوان نشر فاطمی، نیز دراین باره به ایبنا می‌گوید: از یک‌سو چندین سال است که شورای کتاب کودک در دوره‌های مختلف گفته که بازنویسی‌های خوبی از آثار کهن مخصوصا قصه‌های عامیانه وجود ندارد. در سال‌های اخیر هم حجم بازنویسی‌های خلاق و بازآفرینی به نسبت بازنویسی ساده بسیار زیاد شده است و از سویی دیگر ضرورت انتقال فرهنگ از نسلی به نسل دیگر ما را بر آن داشت که اقدام به تولید مجموعه «قصه‌هایی از ادبیات شفاهی ایران» کنیم.
 
وی با اشاره به اینکه این مجموعه برای گروه سنی پیش از دبستان و سال‌های اول دبستان درنظر گرفته شده، می‌افزاید: در بخش کودک و نوجوان انتشارات فاطمی خیلی بحث تالیف برایمان مهم است و می‌خواهیم آثار تالیفی تولید کنیم که هم به نیاز بازار و کمبودهای موجود در جامعه مخاطب ایرانی پاسخ دهد و هم سطح سلیقه‌ها و استانداردها را بالاتر ببرد. براین اساس بحث اول ما احترام به مخاطب و تولید کتاب‌های باکیفیت بود. بعد از بررسی متوجه شدیم جای بازنویسی ساده و اصولی در بازار کتاب کودک خالی است و به این مهم پرداختیم. مجموعه دیگری هم در دست تولید داریم با همکاری موزه فرهنگ و عروسک‌های ایران با عنوان مجموعه «قصه‌های اقوام» که بعد از این مجموعه منتشر می‌شود.
 
وی درباره تصویرگری کتاب‌های این مجموعه نیز توضیح می‌دهد: تصویرها نیز در این مجموعه بر همراهی و تکمیل قصه‌ها تأکید دارند و تصویرگران مختلف با سبک‌ها و تکنیک‌های گوناگون برای غنا بخشیدن به متن تلاش کرده‌اند. سعی کردیم کتاب‌ها زیبا باشند و از نظر بصری تنوع داشته باشند. ما می‌توانستیم هر 10 جلد را به یک تصویرگر بدهیم اما این کار را نکردیم و 10 تصویرگر برای ایجاد تنوع و ارائه سبک‌ها و شیوه‌های مختلف انتخاب کردیم. البته در کنار آن هم بحث ذائقه‌سنجی هم مطرح بود، می‌خواستیم ببینیم جامعه مخاطب ایرانی چه سبک و نوع تصویرگری را بیشتر می‌پسندد.
 
ترهنده ادامه می‌دهد: از سویی با اینکه هدف اصلی ما در تولید کتاب، مخاطبان ایرانی هستند اما حضور در بازارهای بین‌المللی هم برای ما خیلی مهم است و در این سال‌ها هم این توفیق را داشته‌ایم که رایت کتاب‌های طوطی را بفروشیم. می‌خواستیم در این حوزه هم ذائقه‌سنجی کنیم و ببینیم در سطح بین‌المللی متون کهن ایرانی چقدر با استقبال روبه‌رو می‌شوند و کدام سبک و نوع تصویرگری و چه نوع قصه‌ای را بیشتر می‌پسندند؛ قصه‌ای که با قصه‌های عامیانه خودشان مشابهت داشته باشد یا قصه‌ای که فقط مختص به ایران باشد.
 
داور دو دوره جایزه هانس کریستین اندرسن همچنین بیان می‌کند: با این کار می‌خواستیم قدرت تصویرگری ایران را به جامعه جهانی معرفی کنیم و در یک مجموعه 10 نوع سبک تصویرگری و 10 تصویرگر را به جامعه جهانی معرفی کنیم. مهمترین بحث برای ما پاسخ به نیاز کودک ایرانی، راهیابی به بازارهای جهانی و رسالت فرهنگی بود که ناشران حرفه‌ای برعهده دارند.
 
این مجموعه با شمارگان ۲ هزار نسخه و قیمت ۳۸ هزار تومان از سوی بخش کودک و نوجوان انتشارات فاطمی (کتاب‌های طوطی) منتشر شده است.

یلدای امسال با یلداهای گذشته متفاوت است. شیوع بیماری کرونا آخرین یلدای قرن را تحت‌تأثیر قرار داده است و دورهمی‌های فرهنگی همه مجازی شده‌اند. ما نیز امسال به‌مناسبت پنج‌سالگی کتاب‌های طوطی، بخش کودک و نوجوان انتشارات فاطمی،‌ تصمیم گرفته‌ایم با «داستان‌های بی‌پایان» ضیافتی یلدایی برگزار کنیم.

قصه‌خوانی در شب یلدا از رسوم قدیمی ایرانیان برای گرامی‌داشت این آیین کهن است، بنابراین مسابقه‌ی بزرگ «یلدای بی‌پایان» را برای تشویق کودکان به قصه‌خوانی و قصه‌گویی و داستان‌نویسی طراحی کرده‌ایم.

هر کدام از کتاب‌های مجموعه‌ی پنج‌جلدی «داستان‌های بی‌پایان» نوشته‌ی احمد اکبرپور با تصویرگری مهناز سلیمان‌نژاد، یعنی «مهمان‌های ناخوانده»، «به دمم نگاه نکن!»،‌ «نامه را باز نکن قارقاری»، «آژانس روبی برای مرغ‌های محترم» و «به فرمان من واق واق واق» سه پایان متفاوت دارد و حالا…

شما هم می‌توانید برای هر کدام از این داستان‌ها پایان دلخواهتان را بنویسید.

همه‌ی بچه‌های ۱۰ ساله تا ۱۴ ساله می‌توانند دست به قلم شوند و داستان‌های جذابشان که پایانی است بر داستان‌های بی‌پایان احمد اکبرپور برای طوطی را بفرستند.

برای شرکت در این مسابقه کافی است کتاب‌های این مجموعه را بخوانید و متن پایان دلخواه خود را با ذکر نام کتاب، حداکثر در ۳۰۰ کلمه با فرمت word بنویسید و در صفحه‌ی مسابقه‌ی بزرگ «یلدای بی‌پایان» در وبگاه طوطی بارگذاری کنید. می‌توانید برای هر پنج داستان، پایان بنویسید.

اگر کار با word برایتان دشوار است، تصویر دست‌نوشته‌ی خود را در سایت بارگذاری کنید. (آخر هر کتاب سه صفحه مخصوص شماست، از آنها استفاده کنید.)

* اگر دوست داشتید عکسی از خودتان با کتاب‌ها را هم در فرم مسابقه بارگذاری کنید.

نشانی اینترنتی مسابقه:

www.2ti.in/payan

مهلت شرکت در مسابقه: تا ۳۰ بهمن‌ماه ۱۳۹۹

جایزه‌ها: یک جایزه‌ی ویژه و چهار جایزه‌ی تشویقی + دیپلم افتخار و مدال طوطی.

– کتاب‌های این مجموعه که در فهرست بهار ۹۸ لاک‌پشت پرنده موفق به دریافت ۳ لاک‌پشت شده‌اند و منتخب طرح سامان‌بخشی رشد هستند، را می‌توانید از وبگاه طوطی و همین‌طور کتاب‌فروشی‌های معتبر تهیه کنید.

– در فرم مسابقه علاوه بر بارگذاری داستان‌هایتان، این اطلاعات را وارد کنید: نام، نام خانوادگی، شماره‌ی ملی، تاریخ تولد، نشانی پستی، شماره‌ی تماس، رایانامه و شیوه‌ی آشنایی با طوطی.

یلدای دیگری در راه است، این‌بار متفاوت‌تر از همیشه. امسال خبری از دورهمی و مهمانی به سبک گذشته نیست. این‌بار دورهمی‌ها مجازی شده‌اند.
اگر اینترنتی باشد، از راه دور به دیدار خانواده و دوست و آشنا خواهیم رفت و برای هم از آنچه در این یک سال گذشت می‌گوییم.

از غم‌ها و شادی‌ها، از خاطرات خوب و یاد عزیزانی که دیگر نیستند با عزیزانی خواهیم گفت که امیدواریم همیشه شاد و سلامت در کنار ما باشند.
فال خواهیم گرفت و امیدوار می‌مانیم به بخت بلند پیش رو.
برای بچه‌ها قصه خواهیم گفت، قصه‌ی شب‌های تاریک و بلندی که نمی‌مانند و روزهای آفتابی در راه.
—
طوطی هم مثل همیشه در این یلدا کنار شماست.
می‌توانید کتاب‌های ما را با ۱۰ درصد تخفیف از وبگاه طوطی خریداری کنید و برای یلدا قصه بگویید…
—
کد تخفیف: yalda1399

تصویر از کتاب خاله پیرزن
بازنویسی: افسانه شعبان‌نژاد
تصویرگر: مانلی منوچهری

عمو نوروز و پیرزن، کچل تنبل و دیو پخمه، نخودک و دیو کلک، ننه‌ماهی و خاله پیرزن از مجموعه‌ی «قصه‌هایی از ادبیات شفاهی ایران» منتشر شد. این کتاب‌ها که بازنویسی ساده‌ی افسانه‌های ملی ایران هستند با استفاده از سبک‌ها و تکنیک‌های گوناگون تصویرگری و تأکید بر ساده بودن متن، تألیف شده‌اند.

 ادبیات شفاهی، به‌ویژه افسانه های جن و پری، از جنبه‌های مختلفی مورد توجه قرار می‌گیرد؛ مانند مردم‌شناسی، زبان‌شناسی و به طور کلی در حوزه‌ی قصه‌پژوهی. اما پدر و مادرها، مربیان و مروجان کتاب‌خوانی بیشتر به تأثیر این افسانه‌ها و قصه‌ها بر کودکان علاقه‌مندند.

 در میان تأثیرات گوناگون قصه‌ها می‌توان به نقش آن‌ها در انتقال میراث فرهنگی ادبی اشاره کرد که به تکوین و رشد هویت ملی و قومی یاری می‌رساند. از طرفی کودکان امروز در عصر دیجیتال زندگی می‌کنند، عصری که هر انسانی خواه ناخواه شهروندی جهانی است و در چنین وضعی بحث و اهمیت هویت ملی و قومی هم بیشتر می‌شود؛ نکته‌ای که هدف این مجموعه است.

 برونو بتلهایم از روان‌شناسان و روان‌کاوان به‌نام جهان در مورد رشد روانی و هویت فردی کودکان معتقد است که هیچ چیز مهم‌تر از نفوذ پدر و مادر و مربیان و سپس میراث فرهنگی نیست.

 آمادگی برای زندگی اجتماعی، رشد هویت فردی و درک مفهوم استقلال از اهداف گردآوری این مجموعه با تکیه بر تصاویر جذاب و متونی ساده و روان است.

 دبیر این مجموعه فروغ‌الزمان جمالی است و اسدالله شعبانی، افسانه شعبان‌نژاد و محمدرضا شمس کار بازنویسی افسانه‌های این مجموعه را بر عهده داشته‌اند. حمادالدین جوادزاده، فاطمه خسرویان، علی بوذری، حمیده خسرویان و مانلی منوچهری، ‌تصویرگران این پنج جلد هستند.

پیش از این پنج عنوان دیگر از این مجموعه منتشر شده بود.

سه عنوان از کتاب‌های طوطی که حق نشر آن‌ها به زبان اسپانیایی فروخته شده بود، توسط انتشارات لامالتا منتشر شدند.

«چتری با پروانه‌های سفید» نوشته‌ی فرهاد حسن‌زاده روایت‌گر سه داستان موازی است که به‌هم گره خورده‌اند. غزاله بیگدلو تصویرگر این کتاب است که به دوسالانه‌ی تصویرگری براتیسلاوا راه یافته و از سوی دوسالانه‌ی نشان شیرازه تقدیر شده است. چتری با پروانه‌های سفید که حق نشر آن به زبان چینی و کره‌ای نیز فروخته شده، برگزیده‌ی شورای کتاب کودک است و به فهرست‌های لاک‌پشت پرنده و رشد نیز راه یافته است.

«تو یک جهانگردی» داستان یک برادر و خواهر است که با آتش جنگ و ویرانی روبه‌رو شده‌اند و حالا تصمیم گرفته‌اند از شهر و دیار خود مهاجرات کنند. شهرزاد شهرجردی آن‌ها را به جهانگرد تشبیه کرده است که در مسیر سفر سختی‌های زیادی برایشان پیش می‌آید اما از تصمیم خود دست نمی‌کشند. این کتاب با تصویرگری غزل فتح‌الهی سال گذشته به کاتالوگ تصویرگری قلم طلایی بلگراد راه یافت. حق نشر این کتاب به زبان هلندی نیز فروخته شده است.

«جنگل برای همه»با روایت داستانی تصویری و بدون کلام به اهمیت حفظ محیط‌زیست و ارتباط دوستانه با حیوانات می‌پردازد. این کتاب ترکیبی است از هنر داستان‌نویسی، تصویرگری، اُریگامی و عکاسی. نازنین عباسی تصویرگر این کتاب است که از سوی داوران فهرست لاک‌پشت پرنده، ۶ لاک‌پشت دریافت کرده است. علیرضا علاءالدینی کار طراحی و ساخت اُریگامی‌ها را انجام داده و بهداد شیرمحمدی عکاس کتاب است.

این سه کتاب را لارنس شیمل برای کودکان اسپانیایی‌زبان ترجمه کرده است.

+ خبرگزاری مهر

?
تصاویر کتاب‌های «برادر مزاحم من» اثر مهسا هدایتی و «جهان مال من است» اثر هاله قربانی به سه‌سالانه‌ی تصویرگری تالین راه یافتند.

کتاب «برادر مزاحم من» با تصویرگری مهسا هدایتی، نوشته‌ی بابک صابری سال گذشته از سوی طوطی برای گروه سنی بالای شش سال منتشر شد و «جهان مال من است» با تصویرگری هاله قربانی، نوشته‌ی تهمینه حدادی به‌زودی منتشر خواهد شد.

به این دو تصویرگر هنرمند تبریک می‌گوییم و برایشان آرزوی موفقیت‌های روزافزون داریم.

?️ علی بوذری، تصویرگر کتاب «نخودک و دیو کلک»، یکی از اعضای هیئت داوران این رویداد تصویرگری بود.

شورای کتاب کودک، جمشید خانیان را در بخش نویسندگی و پژمان رحیمی‌زاده را در بخش تصویرگری به‌عنوان نامزدهای ایرانی جایزه جهانی هانس کریستین اندرسن ۲۰۲۲ به دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان معرفی کرد.

?️ جمشید خانیان، نویسنده‌ی کتاب «ادسون آرانتس دو ناسیمنتو و خرگوش هیمالیایی‌اش»، تاکنون موفق به دریافت جوایز و افتخارات بسیاری شده است. آثار خانیان به دلیل تاکید بر مسائلِ انسانِ امروز؛ همچون جنگ، مهاجرت، تبعیض، تنهایی و…، رسیدن به سبک نوشتاری خاص با تاکید بر فُرم، تکنیک، جنبه‌های زیبایی‌شناسانه‌ زبانِ روایت و توجه ویژه به شخصیت و همچنین برانگیختن کنجکاوی، پرسشگری و رشد تفکر انتقادی در مخاطبان تاثیر ماندگاری بر رشد ادبیات نوجوان گذاشته‌اند.

?️ پژمان رحیمی‌زاده، نویسنده و تصویرگر کتاب «خوابی پر از گوسفند»، برای بار دوم به عنوان نامزد ایرانی جایزه هانس کریستین اندرسن انتخاب شده است. رحیمی‌زاده در سال ۲۰۱۶ نیز نامزد دریافت جایزه اندرسن بود و در رقابت با تصویرگران مطرح جهان موفق شد به فهرست پنج تصویرگر برتر راه یابد.
قدرت او در روایتگری تصاویر، خلق آثار با بن‌مایه‌های فرهنگ ایرانی، هماهنگی هنرمندانه میان گونه‌های متنوع ادبی با سبک‌های تصویرگری، خلاقیت و مهارت بسیار در تکنیک و ترکیب‌بندی و طراحی، رسیدن به سبک شخصی و تداوم در خلق اثرِ با کیفیت در حوزه ادبیات کودک و درنهایت تربیت چند نسل از تصویرگران جوان برخی از دلایل انتخاب مجدد «رحیمی‌زاده» برای مهم‌ترین جایزه ادبیات کودک و نوجوان جهان است.

? جایزه هانس کریستین اندرسن که به نوبل کوچک معروف است هر دو سال یک‌بار به مجموعه آثار یک نویسنده و یک تصویرگر، برای یک‌عمر فعالیت حرفه‌ای در حوزه ادبیات کودک، از سوی دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان اهدا می‌شود. تداوم در تولید ادبیات کودک، خلق آثار بدیع، اصیل و هنرمندانه و داشتن سهمی پایدار در پیشبرد ادبیات کودک جهان از معيارهاى انتخاب نويسنده‌ها و تصويرگران است.

? برای این دو هنرمند عزیز آرزوی موفقیت می‌کنیم و امیدواریم همیشه راوی خبرهای خوش باشیم.

کتاب‌های طوطی به فهرست سی‌وسوم لاک‌پشت پرنده که مربوط به کتاب‌های برگزیده‌ی بهار ۱۳۹۸ است راه یافتند.

در این فهرست نام همه‌ی کتاب‌های طوطی که اواخر زمستان ۹۷ و در بهار ۹۸ منتشر شده‌اند دیده می‌شود.

?????
? حق دارم کودک باشم
نویسنده: آلن سر
تصویرگر: اورلیا فرانتی
مترجم: مهناز کاظمی

? ادسون آرانتس دو ناسیمنتو و خرگوش هیمالیایی‌اش
نویسنده: جمشید خانیان
????
? برف و آفتاب (داستان بیژن و منیژه)
نویسنده: فرهاد حسن‌زاده

? آن‌سوی دریای مردگان
نویسنده: معصومه میرابوطالبی

? این پی‌پی مال کیه؟
نویسنده: دارین لاند
تصویرگر: کلسی اوسید
مترجم: سارا قربانی برزی

? دره‌ی هزار دارکوب
نویسنده: اعظم مهدوی
تصویرگر: سحر دانشی

? فقط همه‌ی ما
نویسنده: لورنتس پاولی
تصویرگر: کاترین شرر
مترجم: پروانه عروج‌نیا

? اما و مامان و مامانی
نویسنده: لورنتس پاولی
تصویرگر: کاترین شرر
مترجم: شیرین هدایی

? ما این‌طوری زندگی می‌کنیم
نویسنده و تصویرگر: مت لموث
مترجم: #سحر_ترهنده

? ندای مرداب
نویسنده: داوید کالی
تصویرگر: مارکو سوما
مترجم: ناهید خدایاری

? آنتون و برگ‌ها + آنتون شعبده‌بازی می‌کند!
نویسنده و تصویرگر: اوله کنه‌که
مترجم: رؤیا مکتبی‌فرد

? مجموعه‌ی «داستان‌های شگفت‌انگیز علم»
نویسنده: چارلی ساموئلز
مترجم: ماندانا فرهادیان
???
? مجموعه‌ی «داستان‌های بی‌پایان»
نویسنده: احمد اکبرپور
تصویرگر: مهناز سلیمان‌نژاد

? مدرسه‌ی حشرات باحال ۱
نویسنده: وو شیانگ‌مین
تصویرگر: ژوانگ جیان‌یو، #شیا جی‌ان
مترجم: معصومه معراجی
?
لاک‌پشت پرنده فهرستی از آثار منتخب کودکان و نوجوان است که از سوی مؤسسه‌ی شهرکتاب و پژوهشنامه‌ی ادبیات کودک و نوجوان منتشر می‌شود.

? به همه‌ی نویسندگان، تصویرگران و مترجمان این کتاب‌ها تبریک می‌گوییم و برایشان آرزوی موفقیت‌های بیشتر داریم.

لیلا (رویا) مکتبی فرد، کارشناس بخش فارسی کتابخانه بین‌المللی کودکان مونيخ با اعلام خبر انتشار فهرست كلاغ سفيد ۲۰۲۰ در گزارشى به معرفى آثار ايرانى موجود در اين فهرست پرداخته است:

امسال در بخش فارسی فهرست کلاغ سفید کتابخانه بین المللی کودکان مونیخ چهار اثر از ایران وارد و به مخاطبان بین المللی این فهرست معرفی شد:

? چه فکر خوبی! نویسنده و تصویرگر نرجس محمدی. تهران: طوطی، ١٣٩٨.
? سیمرغ: برگرفته از منطق‌الطیر عطار نیشابوری. بازنویسی مرجان فولاوند؛ تصویرگر محمد بررنگی. تهران: مدرسه، ١٣٩٨.
? دست‌هایم را در باغچه می کارم. فروغ فرخزاد؛ تصویرگر هدی حدادی. تهران: میرماه، ١٣٩٨.
? گفت وگوی جادوگر بزرگ با ملکه جزیره رنگ ها. جمشید خانیان. تهران: افق، زمستان ١٣٩٧ [۲۰۱۹].

همانند بسیاری از پدیده‌ها، اتفاقات و جریان‌های دیگر که امسال تحت تأثیر همه گیری جهانی کرونا قرار گرفته‌اند، فهرست کلاغ سفید امسال نیز با روالی متفاوت و همین طور فورمتی دیگرگون تهیه و منتشر شده است.

امسال برای اولین بار به دلیل محدودیت‌های پستی و برگزار نشدن نمایشگاه کتاب بولونیا که یکی از مهم ترین نقاط دسترسی ما به کتاب‌های جدید ایرانی و همین‌طور سایر زبان ها و ملیت‌هاست، بخش تحریریه فهرست کلاغ سفید موافقت کرد که کار بررسی، ارزیابی و انتخاب نهایی آثار برای درج در فهرست بر اساس نسخه پی دی اف کتاب‌ها انجام شود و برای اولین بار الزام وجود نسخه چاپی کتاب در کتابخانه موقتاً برداشته شد. اما ناشران این آثار در هر حال ملزم هستند در اولین فرصت ممکن نسخه چاپی این کتاب‌ها را به دست ما برسانند.

تفاوت دیگر در شکل انتشار فهرست است، فشارهای اقتصادی ناشی از کرونا موجب شد که کتابخانه به منظور صرفه‌جویی در هزینه‌ها امسال برای اولین بار فهرست را به صورت چاپی منتشر نکند. ناشران و سایر علاقه‌مندان می‌توانند نسخه تمام متن پی دی اف این فهرست را به صورت رایگان دریافت و ذخیره کنند.

شوربختانه به دلیل شکل برگزاری نمایشگاه کتاب فرانکفورت امسال که به صورت نیمه مجازی خواهد بود، مراسم رونمایی از فهرست و معرفی آثار برگزیده نیز که به سنت هر ساله در نمایشگاه انجام می‌شد، امسال برگزار نخواهد شد.

خوشحالم که با وجود تمامی فشارهای اقتصادی ناشی از تحریم‌ها و بحران‌های اجتماعی و سیاسی اخیر، باز هم ناشران ایرانی در حوزه کتاب کودک به صورت حرفه‌ای و با چنین کیفیت بالایی فعالیت می‌کنند. هر چهار اثر انتخاب شده برای درج در فهرست امسال دارای کیفیت رضایت بخش و باعث سرفرازی من به عنوان نماینده ایران و معرف این آثار هستند. به ویژه خشنودم که امسال ترکیب ناشران کمی دیگرگون و متنوع شده بود و ما شاهد حضور پرقدرت انتشارات مدرسه با آثاری ارزشمند و همین طور میرماه به عنوان ناشری گزیده کار بودیم. کیفیت آثار البته محدود به آثار این ناشران نبود و برای مثال از انتشارات نیستان، لوپه تو، سوره مهر، پیک ادبیات، پیدایش، انتشارات فنی ایران و … نیز آثار ارزشمندی دریافت کرده بودیم که کار انتخاب نهایی را واقعاً برای من و همکارانم در کتابخانه دشوار می‌کرد.

به عنوان کسی که سالانه جریان نشر کتاب کودک ایران را دنبال می‌کند، آنچه باعث تأسف بنده می شود، افت کیفیت کتاب های کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان است که متاسفانه طی دو سال اخیر علیرغم میل باطنی ام نتوانسته ام کتابی در خور و متناسب با سطح کیفیت و معیارهای ما در کتابخانه را از این انتشارات در فهرست بگنجانم. جای خالی آثار خوب کانون را به ویژه در حوزه غیرداستان به خوبی می‌توان حس کرد. ایران امسال هیچ نماینده ای از آثار غیرداستان در فهرست نداشت.

نگرانی عمده‌ام بیشتر از سال آینده و میراث برجای مانده از بحران کرونا برای ناشران کودک و نوجوان ایران است. امیدوارم که علیرغم تمام مشکلات این رشد کیفی همچنان ادامه یابد و ما همچنان شاهد انتشار آثار فاخر، غنی و با کیفیت کودک و نوجوان، حتا به همین صورت محدود، در ایران باشیم.

دختر نارنج و ترنج، خاله سوسکه، ماچوچه و کلاغ، موش گرسنه و نمکی، از مجموعه‌ی «قصه‌هایی از ادبیات شفاهی ایران» منتشر شد. این کتاب‌ها که بازنویسی ساده‌ی افسانه‌های ملی ایران هستند با استفاده از سبک‌ها و تکنیک‌های گوناگون تصویرگری و تأکید بر ساده بودن متن، تألیف شده‌اند.

ادبیات شفاهی، به‌ویژه افسانه های جن و پری، از جنبه‌های مختلفی مورد توجه قرار می‌گیرد؛ مانند مردم‌شناسی، زبان‌شناسی و به طور کلی در حوزه‌ی قصه‌پژوهی. اما پدر و مادرها، مربیان و مروجان کتاب‌خوانی بیشتر به تأثیر این افسانه‌ها و قصه‌ها بر کودکان علاقه‌مندند.

در میان تأثیرات گوناگون قصه‌ها می‌توان به نقش آن‌ها در انتقال میراث فرهنگی ادبی اشاره کرد که به تكوين و رشد هویت ملی و قومی یاری می‌رساند. از طرفی کودکان امروز در عصر دیجیتال زندگی می‌کنند، عصری که هر انسانی خواه ناخواه شهروندی جهانی است و در چنین وضعی بحث و اهمیت هویت ملی و قومی هم بیشتر می‌شود؛ نکته‌ای که هدف این مجموعه است.

برونو بتلهایم از روان‌شناسان و روان‌کاوان به‌نام جهان در مورد رشد روانی و هویت فردی کودکان معتقد است که هیچ چیز مهم‌تر از نفوذ پدر و مادر و مربیان و سپس میراث فرهنگی نیست.

آمادگی برای زندگی اجتماعی، رشد هویت فردی و درک مفهوم استقلال از اهداف گردآوری این مجموعه با تکیه بر تصاویر جذاب و متونی ساده و روان است.

دبیر این مجموعه فروغ‌الزمان جمالی است و اسدالله شعبانی، افسانه شعبان‌نژاد و محمدرضا شمس کار بازنویسی افسانه‌های این مجموعه را بر عهده داشته‌اند. مهکامه شعبانی، هدا حدادی، محمدحسین ماتک، غزاله بیگدلو و زهرا محمدنژاد، ‌تصویرگران این پنج جلد هستند.

دختر نارنج و ترنج

بازنویسی: اسدالله شعبانی

تصویرگر: مهکامه شعبانی

خاله سوسکه

بازنویسی: محمدرضا شمس

تصویرگر: هدا حدادی

ماچوچه و کلاغ

بازنویسی: افسانه شعبان‌نژاد

تصویرگر: محمدحسین ماتک

موش گرسنه

بازنویسی: افسانه شعبان‌نژاد

تصویرگر: غزاله بیگدلو

نمکی

بازنویسی: محمدرضا شمس

تصویرگر: زهرا محمدنژاد

گروه سنی: بالای شش سال

قیمت هر جلد: ۳۸۰۰۰ تومان

به‌زودی پنج عنوان دیگر از این مجموعه (خاله پیرزن، عمو نوروز و پیرزن، کچل تنبل و دیو پخمه، نخودک و دیو کلک، ننه ماهی)  نیز منتشر خواهد شد.

?‌
حضور سحر ترهنده به نمایندگی از طوطی، کتاب کودک و نوجوان انتشارات فاطمی، در هیئت داوری dPictus

پلتفرم تبادل حق نشر کتاب (dPictus) برای دومین سال پیاپی نمایشگاه کتاب‌های تصویری منتشرنشده را برگزار می‌کند. در این رویداد تصویرگران مختلف از سراسر دنیا، کتاب‌های تصویری خود را بر روی وبگاه dpictus بارگذاری می‌کنند و ناشران معتبر جهانی این آثار را داوری کرده و برگزیدگان نهایی را انتخاب می‌کنند.
۳۰ ناشر در سال ۲۰۱۹ از میان ۳۵۰ اثر رسیده، ۴۸ اثر را انتخاب کردند و این کتاب‌ها در نمایشگاه کتاب فرانکفورت نمایش داده شدند.
به دلیل شیوع بیماری کرونا این نمایشگاه در سال ۲۰۲۰ به‌صورت آنلاین برگزار می‌شود و این بار ۴۸ ناشر معتبر جهانی در فرایند انتخاب کتاب‌های برگزیده مشارکت دارند که سحر ترهنده نیز به‌عنوان نماینده‌ی کتاب‌های طوطی، بخش کودک و نوجوان انتشارات فاطمی، در هیئت داوری این رویداد حضور دارد. داوران از میان ۴۲۰ اثر از ۶۰ کشور جهان، آثار برگزیده را انتخاب می‌کنند.

آثار برگزیده را می‌توانید بر روی وبگاه dpictus.com مشاهده کنید.

به گزارش روابط عمومی انجمن تصویرگران ایران، این مسابقه از سال ۲۰۱۷ توسط آژانس مطبوعات و ارتباطات روسیه و انجمن تصویرگران و طراحان مسکو در روسیه در بخش‌های تصویرسازی داستانی، تصویرسازی غیرداستانی، تصویرسازی کودکان، کتاب تصویری، کتاب‌های الکترونیکی، کتاب‌های هنری و نام‌های جدید (تصویرگران زیر ۳۵ سال) برگزار می‌شود و جوایز آن در نمایشگاه کتاب کودک مسکو به برندگان اعطا می‌شود.

در این مسابقه علی بوذری برای تصویرگری کتاب «نخودک و دیو کلک» و هاله قربانی برای تصویرگری کتاب «جهان مال من است» موفق به کسب جایزه‌ی بخش تصویرسازی داستانی شدند. همچنین سلیمه باباخان در بخش کتاب تصویری برنده‌ی دیپلم افتخار شد.

کتاب «نخودک و دیو کلک» از مجموعه‌ی «قصه‌هایی از ادبیات شفاهی ایران» با تصویرگری علی بوذری و بازنویسی اسدالله شعبانی، پاییز ۹۹ منتشر می‌شود. کتاب‌های «جهان مال من است» با تصویرگری هاله قربانی، نوشته‌ی تهمینه حدادی و «والک و ماهک» نوشته‌ی سلیمه باباخان نیز در دست انتشار قرار دارد.

طوطی به این سه تصویرگر خوب تبریک می‌گوید و برای همه‌ی پدیدآورندگان ادبیات کودک و نوجوان آرزوی موفقیت‌های روزافزون دارد.

نویسنده و تصویرگر: آنا یناس؛ مترجم:‌ سحر ترهنده؛ گروه سنی: بالای چهار سال

درحالی‌که تنها یک ماه از جشن امضا و رونمایی کتاب «هیولای رنگ‌ها» می‌گذرد، این کتاب به چاپ دوم رسید.

داستان این کتاب که مورد استقبال بچه‌ها و پدرها و مادرها قرار گرفته، درباره‌ی هیولایی است که قیافه‌ای عجیب و غریب و بدنی رنگارنگ دارد. او حسابی عجیب و غریب و گیج و هاج‌وواج شده چون انگار همه‌ی احساس‌هایش قاطی‌پاطی شده‌اند. او حالا وسط احساس‌های درهم‌برهم‌اش گیر کرده و می‌خواهد آن‌ها را از هم جدا کند. می‌خواهد هرکدام از احساس‌هایش را سر جای خودشان بگذارد.

در قسمتی از این‌کتاب می‌خوانیم:

خشم

سُرخ و سوزان و خشمگین است،

مثل آتش؛

بدجوری می‌سوزاند و خاموش کردنش سخت است.

وقتی خشمگین باشی

احساس می‌کنی در حقّت بی‌انصافی شده

و دلت می‌خواهد خشمت را سر دیگران خالی کنی.

کتاب حسی لمسی «یه چیزی اینجاست»، طراح و سازنده سمانه نادری در بخش کتاب‌های حسی، کتاب‌های «موزی که می‌خندید» حمیدرضا شاه‌آبادی، تصویرگر حسن موسوی، انتشارات افق و «خوراک زرافه با سالاد لاک‌پشت»، نویسنده و تصویرگر رضا دالوند، انتشارات  فاطمی، کتاب‌های طوطی در بخش کتاب‌های تصویری و کتاب «هفت اسب هفت‌رنگ» نویسنده محمدهادی محمدی، تصویرگر نوشین صفاخو، انتشارات موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان در بخش کتاب‌های تصویری دارای شخصیت ویژه از سوی شورای کتاب کودک برای ارسال به دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان (IBBY) برای درج در فهرست دوسالانه این موسسه انتخاب شدند. 

گروه جوایز کتاب برای کودکان با نیازهای ویژه شورای کتاب کودک در جلسه مردادماه ۱۳۹۹ که به شکل آنلاین تشکیل شد از میان کتاب‌های رسیده عنوان‌های یادشده را برگزید.

دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان هر دو سال یک بار فهرستی از کتاب‌های مناسب برای کودکان ویژه را به منظور ایجاد فرصت لذت از کتاب برای کودکان ویژه، تشویق ناشران و توسعه این نوع محصولات منتشر می‌کند. 

عنوان‌های برگزیده شعبه‌های ملی Ibby پس از داوری مجدد در این موسسه بین‌المللی در لیست دوسالانه‌ای تحت عنوان Ibby selection of outstanding books for young people with disabilities منتشر و این لیست علاوه بر نگهداری در کتابخانه مرکزی تورنتو کانادا برای تمام شعبه‌های ملی ارسال خواهد شد.