«از کتاب بدم خوشم می‌آید» داستان دختر نوجوانی را تعریف می‌کند که از شروع تعطیلات تابستان خوشحال است اما ناگهان می‌فهمد که مجبور است در تابستان هم کتاب بخواند. او از این موضوع خیلی ناراحت است و به اجبار با مادرش به کتابخانه می‌رود و با شروع کتابخوانی، با جهان عجیب و غریب و شگفت‌انگیزی روبه‌رو می‌شود.

به گزارش خبرنگار سرویس کودک و نوجوان خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، کتاب‌ها علاوه بر اینکه به سواد و آگاهی کودکان کمک می‌کنند، جهانی شگفت‌انگیز را پیش‌روی آنان قرار می‌دهند. کتاب، سالم‌ترین و هیجان‌انگیزترین سرگرمی برای بچه‌هاست به شرطی که با جهان آن آشنا شوند و یاد بگیرند که انتخاب‌های درستی برای خواندن داشته باشند.

علت هیجان‌انگیز بودن جهان کتاب‌ها این است که تخیل را تقویت می‌کنند. فیلم‌ها و انیمیشن‌ها و به‌طور کلی تفریحات تصویری هم می‌توانند این هیجان را ایجاد کنند اما وجه تمایز کتاب آن است که تخیل در کتاب می‌تواند آزاد و افسارگسیخته باشد. یعنی کودک می‌تواند آزادانه تصور کند و آنچه را که می‌خواند براساس چارچوب ذهنی خود نظم دهد. مثلاً جهانی که یک کودک در یک کتاب آن را تصور می‌کند، ممکن است در جزئیات با جهان ذهنی کودک دیگر متفاوت باشد.

کتاب «از کتاب بدم خوشم می‌آید» داستان دختر نوجوانی را تعریف می‌کند که از شروع تعطیلات تابستان خوشحال است اما ناگهان می‌فهمد که مجبور است در تابستان هم کتاب بخواند. او از این موضوع خیلی ناراحت است و به اجبار با مادرش به کتابخانه می‌رود و با شروع کتابخوانی، با جهان عجیب و غریب و شگفت‌انگیزی روبه‌رو می‌شود.

یک نکته مهم در این کتاب رعایت شده و آن این است که قبل از ورود شخصیت اصلی داستان به جهان کتاب‌ها، تصویرسازی‌های کتاب رنگ می‌گیرند. تا قبل از آن عکس‌های کتاب، خیلی رنگ نداشتند و این با ورود به جهان کتاب‌ها هماهنگ شده است.

«از کتاب خوشم می‌آید» را ماریاخو ایلوستراخو نوشته و تصویرهایش را کشیده است. مژگان کلهر مترجم این کتاب به زبان فارسی است و انتشارات فاطمی آن را با بهای ۲۷۵ هزارتومان در دسترس علاقه‌مندان قرار داده است.

کتاب «خورشید جنگل، خورشید دریا» تلاش دارد به بچه‌ها بیاموزد که تنها به نظر خود تکیه نداشته باشند و به دیدگاه دیگران هم احترام بگذارند چراکه هر نظر برآمده از شرایط گوناگونی است که ما به آن‌ها آگاهی نداریم.

به گزارش سرویس کودک و نوجوان خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، روابط اجتماعی لاجرم بحث، دعوا و اختلاف نظر خواهند داشت. بچه‌هایی که به جامعه وارد می‌شوند نباید گمان این را داشته باشند که همیشه دوستی و مهربانی بین آدم‌ها برقرار است و اصلاً همین اختلاف‌نظر و سلیقه‌هاست که به روابط شکل می‌دهند و باعث رشد و توسعه فردی می‌شوند. بیشتر اختلاف نظرها هم ناشی از دیدگاه‌های گوناگون است. هرکس از چشمان خودش دنیا را می‌بیند و براساس نظر و سلیقه خود جهان را درک و تفسیر می‌کند.

اینکه به نظرات هم احترام بگذاریم یک بحث است و اینکه دیدگاه‌های یکدیگر را درک کنیم و خود را جای دیگران بگذاریم بحث دیگری است که به روابط اجتماعی شکل می‌دهد.

این مفهوم عمیقی است که کتاب «خورشید جنگل، خورشید دریا» تلاش دارد با داستانی کودکانه آن را به کودکان بیاموزد. این کتاب، داستان مردم دو طرف یک کوه را تعریف می‌کند که همیشه با هم اختلاف دارند و در آخرین دعوایشان بر سر محل طلوع و غروب خورشید، تنش میان آن‌ها بالا می‌گیرد. در نهایت هم معلوم می‌شود که اگر از طرف هرکدامشان نگاه کنیم، بخشی از صحبت هر دو درست است و هیچ‌کدام اشتباه نمی‌کنند. کافی است خودشان را جای یکدیگر بگذارند تا بدانند که دوستانشان هم راست می‌گویند و همین باعث می‌شود که اختلافاتشان را کنار بگذارند.

«خورشید جنگل، خورشید دریا» تلاش دارد به بچه‌ها بیاموزد که تنها به نظر خود تکیه نداشته باشند و به دیدگاه دیگران هم احترام بگذارند، چراکه هر نظر برآمده از شرایط گوناگونی است که ما به آن‌ها آگاهی نداریم.

این کتاب را علی‌اصغر سیدآبادی نوشته و هادی بغدادی تصویرهایش را کشیده است. انتشارات فاطمی نیز آن را با بهای ۲۴۰ هزارتومان در دسترس علاقه‌مندان قرار داده است.

تو یک جهانگردی نوشته‌ی شهرزاد شهرجردی با تصویرگری غزل فتح‌الهی که پیش از این به زبان چینی باستانی در تایوان منتشر شده است در رویداد جایزه‌ی اوپن‌بوک ۲۰۲۵ به عنوان کتاب سال انتخاب شد. این جایزه از مهم‌ترین و برجسته‌ترین جوایز کتاب کودک در کشور تایوان است.
این کتاب تاثیرگذار که توسط شی هانگ‌ون (داور نهایی) انتخاب و توصیه شده است، داستان خواهر و برادری است که در جهان جنگ‌زده‌شان، ترس‌هایشان را به سفری ماجراجویانه تبدیل می‌کنند.
به شهرزاد شهرجردی و غزل فتح‌الهی تبریک می‌گوییم و برایشان آرزوی موفقیت‌های روزافزون داریم.

کتاب‌های طوطی از تاریخ یازدهم تا سیزدهم آبان‌ماه ۱۴۰۴ (۲ تا ۴ نوامبر ۲۰۲۵) برای سومین سال پیاپی در نشست ناشران شارجه حضور خواهد داشت. در این نشست با بیش از ۵۰ ناشر معتبر بین‌المللی دیدار خواهیم داشت و درباره‌ی کتاب‌های کودک و نوجوان گفت‌وگو خواهیم کرد تا با تقویت ارتباطات بین‌المللی بتوانیم معرفی هرچه بهتری از ادبیات کودک و نوجوان ایران داشته باشیم.

هیئت داوران بین‌المللی دوسالانه‌ی تصویرگری براتیسلاوا در سال ۲۰۲۵، کتاب دختر دال با تصویرگری نوشین صادقیان از طوطی را به عنوان اثر اول این رویداد انتخاب کرد و شایسته‌ی دریافت «جایزه‌ی بزرگ» دانست.

در سی‌اُمین دوره این دوسالانه که از ۱۱ مهر ۱۴۰۴ (۳ اکتبر ۲۰۲۵) در گالری ملی اسلواکی آغاز شده و تا ۲۱ دی ۱۴۰۴ (۱۱ ژانویه ۲۰۲۶) ادامه خواهد داشت، کتاب «دختر دال» با بازنویسی احمد اکبرپور و تصویرگری نوشین صادقیان توانست جایزه‌ی بزرگ را از آن خود کند. این اثر که توسط کتاب‌های طوطی، بخش کودک و نوجوان انتشارات فاطمی، با همکاری موزه‌ی عروسک و فرهنگ ایران منتشر شده است. «دختر دال» از مجموعه‌ی «قصه‌های اقوام ایران» به دبیری مسعود ناصری دریایی و علی گلشن است.

این کتاب با معرفی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به‌عنوان نامزد ایران در این رقابت جهانی حضور یافت.

در این رویداد هنرمندانی از سوئیس، چین، مکزیک، آفریقای جنوبی و کره جنوبی جایزه‌ی «سیب طلایی» و هنرمندانی از شیلی، سوئیس، برزیل، چین و اسلواکی جایزه‌ی «پلاک طلایی» را دریافت کردند.

نوشین صادقیان برای تصویرگری دختر دال تاکنون جوایز معتبر بسیاری نظیر نمایشگاه بولونیا، نمایشگاه شارجه، چن بوکوئی و جایزه‌ی بزرگ آناناس را از آن خود کرده است و حالا با جایزه‌ی بزرگ براتیسلاوا افتخارآفرین شده است.

دوسالانه‌ی تصویرگری براتیسلاوا یکی از قدیمی‌ترین رویدادهای بین‌المللی تصویرگری کتاب کودک، در کنار جایزه‌ی هانس کریستین اندرسن، از مهم‌ترین جوایز تصویرگری کتاب‌های کودک و نوجوان است. این رویداد از سال ۱۹۶۷ میلادی با پشتیبانی یونسکو و همکاری شعبه‌های ملی دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان در کشور اسلواکی برگزار می‌شود.

پیش از این، علیرضا گلدوزیان در سال ۲۰۰۵ و حسن موسوی با کتاب مشت‌زن در سال ۲۰۱۹ موفق به کسب جایزه‌ی بزرگ این رویداد شده بودند. همچنین غزل فتح‌الهی در سال ۲۰۲۱ با تو یک جهانگردی برنده‌ی پلاک طلای براتیسلاوا شد.

کسب این جایزه‌ی بزرگ را به نوشین صادقیان تبریک می‌گوییم و برای او آرزوی موفقیت‌های روزافزون داریم.

اگر مربی یا مروج کتاب کودک هستید یا والد یا جزو مراقبین کودک، فرقی نمی‌کند. پیشنهادهای زیر به شما کمک می‌کنند تا تجربه‌ی خواندن اگر سیب‌ها قهر کنند کتاب را برای کودکان غنی‌تر کنید.

پیش از خواندن کتاب

یک

ابتدا لازم است خودتان یک دور کتاب را برای خودتان بخوانید. احتمالاً این پرسش‌ها یا درنگ‌ها برای شما شکل خواهد گرفت (این بخش مربوط به شماست و قرار نیست این پرسش‌ها را با کودک مطرح کنید. هدف از این بخش آمادگی بیشتر مربی یا مراقب کودک است).

* از این نویسنده/تصویرگر قبلاً کتابی خوانده‌ام؟ چقدر با او و آثارش آشنایی دارم؟

برای آشنایی با آثار و حوزه‌ی فعالیت رضا دالوند می‌توانید به وبگاه «انجمن تصویرگران ایران» مراجعه کنید.

کتاب‌های دیگر رضا دالوند در طوطی:

خوراک زرافه با سالاد لاک‌پشت

بین من و تو

تک‌خال

غول‌بوس‌کن حرفه‌ای

یک چیز سیاه

* چه ویژگی‌هایی در آثار این نویسنده/تصویرگر بیشتر نظرم را جلب کرده است؟

* اگر بخواهم به چند ویژگی در آثار او اشاره کنم، چه چیزهایی را مطرح می‌کنم؟

(چگونگی کاربرد رنگ‌ها، عناصر مشترک و مشابه میان آثار او، احساسات و برداشتی که فرم تصویرگری او در شما ایجاد می‌کند، اگر بخواهید دست به کار شوید و برپایه‌ی مدل تصویرگری او طرحی ایجاد کنید از چه ابزاری استفاده می‌کنید؟ مدادرنگی؟ مدادشمعی؟ گوآش؟ آبرنگ؟ کاغذ؟)

* از طرح جلد کتاب چه برداشتی در ذهنم شکل گرفت؟ می‌توانم حدس بزنم داستان کتاب از چه قرار است؟

* پشت جلد کتاب را بخوانید. چه داده‌هایی دریافت کردید؟

* چهره‌ی کودک روی جلد با پشت جلد چه تفاوتی دارد؟

دو

فضاسازی‌های موثر و مرتبط با فضای داستان کمک می‌کنند تا کودک پیوند عمیق‌تری با مفاهیم داستان برقرار کند. پیشنهادهای زیر را با درنظرگرفتن شرایط و امکاناتی که در اختیار دارید دنبال کنید:

* چیدن میوه‌های فصل در فضای کلاس یا محیط خانه

* ساخت یک صفحه‌ی بازی بزرگ (برد دیواری) برای جداکردن میوه‌های فصل و انداختن آن‌ها در سبد (می‌توانید به‌سادگی با کاغذهای رنگی طرح میوه‌های هر فصل را آماده کنید و به‌صورت پراکنده روی صفحه قرار دهید. با مگنت یا چسب دوطرفه آن‌ها را به صفحه وصل کنید. چهار سبد میوه‌ی کاغذی در پایین صفحه دیواری قرار دهید. نشانه‌ای از هر فصل روی سبد قرار بدهید. مثلاً درختی با شکوفه‌های بهاری روی سبد بهار، تصویر خورشید روی سبد تابستان، چتر و قطره‌های باران روی سبد پاییز و آدم‌برفی روی سبد زمستان).

* یک فعالیت درگیرکننده برای آغاز پیوند با کتاب می‌تواند خرید میوه از میوه‌فروشی محله باشد. به صورت گروهی یا فردی با کودکان به میوه‌فروشی بروید. اجازه بدهید میوه‌ها را خوب نگاه کنند، لمس کنند، بو کنند و انتخاب میوه‌ها را به آن‌ها واگذار کنید. حواستان باشد که بهتر است میوه‌هایی که در داستان آمده حتماً جزو انتخاب‌ها باشد و اگر بچه‌ها آن‌ها را انتخاب نکردند، خودتان آن‌ها را انتخاب کنید (سیب قرمز، سیب زرد، سیب ترش، موز و توت‌فرنگی). می‌توانید در فرایند خرید میوه نیز آن‌ها را سهیم کنید تا در فرایند سواد مالی نیز قرار بگیرند (می‌توانید مجموعه‌ی هوش مالی را تهیه کنید: پول چیست؟، پس‌انداز پول، پول درآوردن، خرج کردن پول). می‌توانید در مسیر برگشت درباره‌ی میوه‌ها گفت‌و‌گو کنید و هرکس از میوه‌ی موردعلاقه‌اش بگوید. طعم و رنگ و عطری که هر میوه دارد و اینکه دوست دارد میوه‌ی موردعلاقه‌اش را چطور بخورد؟ با پوست؟ بدون پوست؟ خردشده یا درسته؟ پخته‌شده یا نپخته؟ دوست دارد با میوه‌ی‌ موردعلاقه‌اش کیک یا دسر درست کند؟

به خانه یا مهدکودک برگردید. میوه‌ها را با مشارکت کودکان بشویید و خشک کنید. حالا دور هم جمع شوید. وقت خواندن کتاب فرارسیده است.

سه

کتاب را بلندخوانی کنید. توجه کودک را به طرح جلد، پشت جلد، لوگوی ناشر، اسم نویسنده و تصویرگر کتاب، حالت چهره‌ی کودکی که روی جلد و پشت جلد کتاب است،  جلب کنید. (به نظرت اینجا چه احساسی داره؟ چرا خوشحاله؟ اینجا چرا ناراحت به نظر می‌رسه؟ بریم ببینیم داستانش چیه…)

پس از خواندن کتاب

می‌توانید درمورد این موضوعات با کودکان گفت و گو کنید:

* به نظرت چرا بچه‌ی توی داستان ناراحت و عصبانی شده بود؟

* تاحالا سالاد میوه خورده‌ای؟ یا آن را درست کرده‌ای؟

* تو اگر یکی بهت می‌گفت خوب نیستی، چه احساسی پیدا می‌کردی؟

* به نظرت چه چیزی حال بچه‌ی توی داستان را بهتر کرد؟

* تو چه طعم سیبی را دوست داری؟ اصلاً چه طعم میوه‌ای موردعلاقه‌ی توست؟ (بهتر است از میان میوه‌هایی که خودشان تهیه کرده‌اند، چند تا را امتحان و درباره‌ی طعمشان گفت‌و‌گو کنند. چند نمونه خوراکی‌های طعم‌دارتر هم می‌توانید از قبل آماده کنید تا درباره‌ی تفاوت طعم‌ها بهتر گفت‌و‌گو کنید. مثلاً یک لواشک خیلی ترش، خیار زیادی نمک‌زده، مربای شیرین و…)

* می‌توانید کودکان را در قالب چند گروه با کاربرد میوه‌ها آشنا کنید. هر گروه مأموریتشان تهیه‌ی یک خوراکی از میوه‌ای است که برای آن گروه انتخاب شده است. از گروه بپرسید که به نظرتان با این میوه چه خوراکی‌هایی می‌توانیم درست کنیم؟ بعد برگه‌ی طرز تهیه را به گروه بدهید تا با مشارکت یکدیگر و تسهیلگری شما خوراک را آماده کنند (پن‌کیک میوه‌ای، سالاد میوه، لواشک میوه‌ای، مربا، کمپوت میوه، تارت میوه‌ای، کیک میوه‌ای، بستنی میوه‌ای، ژله‌ی میوه‌ای و… ).

* یک مدل فعالیت دیگر که مناسب برگزاری رویداد کتاب است:

برای این کتاب می‌توانید یک مهمانی خوشمزه برپا کنید!

روی میز انواع میوه‌ها را بچینید. دو سبد یا کاسه‌ی بزرگ در دو سر میز قرار دهید. بچه‌ها قرار است با گفت‌و‌گو و همفکری با یکدیگر میوه‌ها را سوا کنند. یک سبد مخصوص لواشک ‌پختن و یک سبد مخصوص سالاد میوه است. پس از اینکه همه‌ی میوه‌ها در سبدهایشان قرار گرفتند، کمی درباره‌ی دلایل انتخاب بچه‌ها و قرارگیری هر میوه در سبد مخصوص گفت‌و‌گو کنید. حالا بچه‌ها در قالب دو گروه درگیر فعالیت تهیه‌ی لواشک و سالاد میوه می‌شوند.

(می‌توانید مایه‌ی آماده‌شده‌ی لواشک را در ظرف‌های کوچک به بچه‌ها بدهید تا با خودشان به خانه ببرند و فعالیت را با خشک‌کردن لواشک در سینی در خانه دنبال کنند.)

در پایان رویداد سالاد میوه‌ی درست‌شده را نوش جان می‌کنند و درباره‌ی طعم‌هایی که می‌چشند و احساسشان حرف می‌زنند. (می‌توانید از بچه‌ها بخواهید تا طعمی که احساس می‌کنند را به تصویر دربیاورند. رنگ انگشتی در اختیارشان بگذارید تا سبد میوه‌ای که روی دیوار کشیده شده را رنگی کنند. مثلاً چشیدن طعم موز برایشان چه رنگی است؟ یا به نظرشان وقتی سیب ترش می‌خورند احساسشان چه رنگی است؟)

طراح فعالیت:
سارا پورنجاتی؛ گروه مردمک

جهان مال من است که پیش از این حق نشر آن برای چاپ به زبان‌های ترکی و کره‌ای و همین‌طور پرتغالی (کشور موزامبیک) واگذار شده بود در سفرهای تازه‌اش به برزیل و اسلوونی خواهد رفت.

داستان پسربچه‌ی ماجراجویی که روی صندلی چرخدار به همه‌جای دنیا سفر می‌کند به‌زودی به زبان پرتغالی در برزیل و به زبان اسلوونیایی در اسلوونی منتشر خواهد شد.

جادوی خواب اثر مهسا هدایتی داستان تصویری بدون متنی است پر از بازی و خیال‌پردازی و داستان‌گویی به وقت خواب.
حق نشر این کتاب پیش از این برای چاپ به زبان ترکی واگذار شده بود و به‌تازگی حق نشر نسخه‌ی انگلیسی آن نیز از سوی کتاب‌های طوطی واگذار شده و به‌زودی منتشر می‌شود.

همچنین حق نشر خورشید جنگل، خورشید دریا نوشته‌ی علی‌اصغر سیدآبادی با تصویرگری هادی بغدادی برای چاپ به زبان انگلیسی واگذار شده است. این کتاب داستان مردم دو طرف یک کوه باشکوه است که درباره‌ی طلوع خورشید با هم اختلاف نظر دارند. طوطی این کتاب را به‌زودی منتشر خواهد کرد.

به گزارش خبرنگار فرهنگی تابناک، کتاب «اگر سیب‌ها قهر کنند» به قلم و تصویرگری رضا دالوند به‌تازگی توسط انتشارات فاطمی منتشر و راهی بازار نشر شده است. این‌کتاب یکی از عناوین مجموعه‌کتاب‌های طوطی است که این‌ناشر برای کودکان و نوجوانان چاپ می‌کند.

هدف این‌کتاب انتقال ترفندی است که کودکان را به خوردن غذا و سبزیجات تشویق کند. راوی قصه این‌کتاب به بچه‌ها می‌گوید همیشه حواسش هست چگونه با سیب‌ها حرف بزند چون ممکن است ناراحت شوند قهر کنند و دیگر نشود کاری کرد! بعد هم این‌سوال را از مخاطبان می‌کند که «اصلا می‌دانی اگر سیب‌ها قهر کنند چه می‌شود؟»

رضا دالوند متولد ۱۳۶۸ است و این‌کتابش ازجمله آثاری است که برای والدین، مربیان و مروجان ادبیات و فرهنگ کودک منتشر می‌شوند. داستانش هم از جایی شروع می‌شود که مامان یک‌دختربچه سیب‌های خانه را ورنداز می‌کند و می‌گوید برای سالاد مناسب نیستند. دختربچه هم می‌گوید اگر سیب بود و یکی می‌گفت سیب خوبی نیست، ناراحت می‌شد …

این‌کتاب با ۲۴ صفحه مصور رنگی، شمارگان ۲ هزار نسخه و قیمت ۱۸۵ هزار تومان منتشر شده است.

به گزارش خبرنگار مهر، دو کتاب «رعد و برق چگونه به وجود می‌آید؟ و پرسش‌هایی دیگر درباره الکتریسیته» و «چرا کُره چشم بیرون نمی‌افتد؟ و پرسش‌های دیگر درباره بدن انسان» نوشته آنا کلِیبورن با ترجمه فروغ فرجود به‌تازگی در قالب عناوین جدید مجموعه «یک پرسش علمی» توسط انتشارات فاطمی منتشر و راهی بازار نشر شده‌اند.

هر دو کتاب پیش‌رو برای پاسخگویی به سوالات علمی بچه‌ها طراحی و تدوین شده‌اند و هرکدام سوالات مشخصی را پاسخ می‌گویند. در کتاب اول بچه‌ها با این‌سوالات و پاسخ‌هایشان روبرو می‌شوند:

الکتریسیته (برق) چیست؟، الکتریسیته از کجا می‌آید؟، الکتریسیته چگونه به نور تبدیل می‌شود؟، چرا چرخ‌دستیِ خرید الکتریسیته دارد؟، رعد و برق چگونه به وجود می‌آید؟، چرا الکتریسیته از پریز به بیرون نشت نمی‌کند؟، چرا سیم‌های برق را با پلاستیک می‌پوشانند؟، آیام مردم در گذشته‌های دور الکتریسیته داشته‌اند؟، آیا مارماهی برقی واقعا برق دارد؟، آیا الکتریسیته می‌تواند زندگی دوباره ببخشد؟، آیا الکتریسیته روزی تمام خواهد شد؟، خودروی الکتریکی با چه سرعتی می‌تواند حرکت کند؟، پرسش‌های کوتاه و سریع، واژه‌نامه/مطالب خواندنی دیگر.

در کتاب دوم با عنوان «چرا کره چشم بیرون نمی‌افتد؟» هم بچه‌ها جواب این‌سوالات را می‌گیرند:

بدون ما چگونه کار می‌کند؟، چرا انسان نمی‌تواند پرواز کند؟، چرا کره چشم شما بیرون نمی‌افتد؟، چرا خون سرخ‌رنگ است؟، چرا میکروب انسان را بیمار می‌کند؟، چرا باید جوانه بخورم؟، سکسکه چیست؟، مدفوع از چه ساخته شده است؟، سرعت حرکت انسان چقدر است؟، چرا دندان کودکان می‌افتد؟، خاطرات را کجا نگهداری کنیم؟، ناف برای چیست؟، پرسش‌های کوتاه و سریع، واژه‌نامه/مطالب خواندنی دیگر.

در قسمتی از این‌کتاب می‌خوانیم:

کره چشم شما واقعا به شکل کره است. به این‌اسکن از سر انسان نگاه کنید. کره چشم درست در جلوی مغز قرار دارد.

شما به طور معمول همه کره چشم را نمی‌بینید، زیرا در حفره‌ای در جمجمه شما قرار دارد و با استخوان و پوست و پلک‌ها احاطه شده است. اما کره چشم می‌تواند به هر طرف نگاه کند و بچرخد.

آیا کره چشم می‌تواند بیرون بیافتد؟

خوشبختانه پاسخ منفی است. کره چشم محکم سر جایش است!

کره چشم توسط مجموعه‌ای از ماهیچه‌ها به سر شما متصل است. اما ماهیچه‌ها کره چشم را در جهات مختلف می‌کشند و همچنین از افتادن آن جلوگیری می‌کنند.

هچنین به گزارش خبرنگار فرهنگی تابناک، دو کتاب «چرا پنگوئن‌ها نمی‌توانند پرواز کنند؟ و پرسش‌های دیگر درباره بدن انسان» و «چگونه یک‌گیاه می‌تواند مگس بخورد؟ و پرسش‌های دیگر درباره بدن انسان» نوشته آنا کلِیبورن به‌تازگی با ترجمه فروغ فرجود در قالب عناوین جدید مجموعه «یک پرسش علمی» توسط انتشارات فاطمی منتشر و راهی بازار نشر شده‌اند. این‌کتاب‌ها از جمله عناوین «کتاب‌های طوطی» هستند که این‌ناشر برای کودکان و نوجوانان چاپ می‌کند.

فرزانه رحمانی، نویسنده داستان مادرم زاغچه ایده‌ی داستان را از تجربه‌ی مرگ مادر خود گرفته و درباره‌ی اینکه چرا شروع داستانش کوبنده است گفت: فکر می‌کنم همه نویسنده‌ها می‌دانند که اگر بخواهند مخاطب به قلاب داستان‌شان گیر کند، باید شروع متفاوتی داشته باشند و چه‌چیز وحشتناک‌تر و غیرمنتظرانه‌تر از اتفاق اصلی!

به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)؛ اتفاق‌ها در دنیای نوجوانان مانند هیچ‌کجای دیگر نیست. باید نوجوان بود تا فهمید خوشحالی یک نوجوان چه نوع خوشحالی است، گریه‌اش واقعا برای چیست و دردها چه اثراتی بر جسم و روانش دارد. «مادرم زاغچه» هم نمی‌خواهد از بیرون دنیای نوجوانان را ببیند. این کتاب که نشر طوطی (کودک‌ونوجوان انتشارات فاطمی) منتشر کرده است با داستان تأمل‌برانگیز و حزن‌آورش سعی دارد درد را از نگاه نوجوان ببیند؛ همان دردی که خودِ نوجوان تحمل می‌کند نه کسی دیگر. برای درک کردن چرایی و چگونگی نوشتن این داستان هم چه راهی بهتر از صحبت با نویسنده‌اش؟ در ادامه گفت‌وگوی ما با فرزانه رحمانی، نویسنده این داستان نوجوان را می‌خوانید:

داستان «مادرم زاغچه» بر مبنای چه اتفاق یا دغدغه‌ای نوشته شد؟

همه‌ی ما تجربه‌ی از دست دادن عزیزی را داشته‌ایم. برای خود من تجربه‌ی از دست دادن مادرم خیلی سخت بود و روزهای بسیار بدی را گذراندم. همیشه فکر می‌کردم چطور می‌شود با فقدان کنار آمد. برای بزرگسالان درک این موضوع سخت است و برای کودک و به‌ویژه نوجوان سخت‌تر است. فقدان فقط از دست دادن کسی یا عزیزی نیست؛ گاهی فقدان در نبود یک رابطه‌ی درست شکل می‌گیرد؛ مثل فقدان پدر در زندگی شباهنگ که به دلیل عدم ارتباط درست شکل گرفته بود و این میان ضرورت کمک گرفتن مشاور یا روانکاو برای اصلاح این ارتباط و درک مفهوم از دست دادن هم، مهم است.

زاغچه چطور در داستان‌تان جای گرفت؟

در همان روزگار بدی که بعد از مرگ مادرم گذراندم روی هره‌ی پنجره‌ی خانه‌ام زاغچه‌ای لانه ساخت. تمام توصیفی که از ساختمان و لانه ساختن زاغچه در داستان نوشته‌ام، واقعی است. من ساعت‌ها از پشت پنجره زاغچه را تماشا می‌کردم. برایش آب و دانه می‌گذاشتم، حتی شکلات تلخ هم گذاشته‌ام و او خورده؛ برای اینکه زاغچه‌ها همه‌چیزخوارند. کم‌کم الفتی بین من و این پرنده‌ی باهوش شکل گرفت؛ طوری که هر روز صبح منتظر بودم تا او صفیرکشان در نورگیر خانه‌ام پیدایش شود و شاید باور نکنید حضورش چقدر حالم را بهتر کرد. زاغچه را فرشته‌ای می‌دانستم که مأموریت بهتر شدن حالم را دارد. برای همین برای بهتر شدن حال شباهنگ از او و از تجربه‌ی زیسته خودم کمک گرفتم.

چرا داستان را این‌طور غیرمنتظره و بهت‌آور شروع کردید؟

فکر می‌کنم همه‌ی نویسنده‌ها می‌دانند که اگر بخواهند مخاطب به قلاب داستان‌شان گیر کند باید شروع متفاوتی داشته باشند و چه‌چیز وحشتناک‌تر و غیرمنتظرانه‌تر از اتفاق اصلی!

ما واقعاً درباره‌ی مرگ و ماهیت آن و بار روانی‌ای که بر دوش انسان باقی می‌گذارد چیزهای زیادی نمی‌دانیم؛ مگر اینکه با مرگ یک عزیز لمسش کنیم. چرا برای روایت از مرگ و اثرات آن بر یک نوجوان، از مرگ مادر استفاده کردید؟

راستش قصدم ناراحت کردن مخاطب نبوده است؛ اما احتمالاً شما هم شنیده‌اید که می‌گویند مرگ فرزند سخت‌ترین است. شاید به این دلیل که ادامه‌ی آدمی ناگهان از بین می‌رود؛ اما به گمانم مرگ والدین به‌ویژه مادر هم بسیار سخت است؛ چرا که سرمنشأ از بین می‌رود. دلیلم برای انتخاب مرگ مادر هم شاید به تجربه‌ی خودم برگردد.

و اینکه شباهنگ می‌گوید: «مامان درگذشته بهتر از مامان مُرده است.» شاید به این دلیل است که برای شباهنگ مادرش ویژه‌ترین آدم زندگی‌اش است و شاید دلش مرگی متفاوت‌تر برای او می‌خواست مثل تفاوت دو کلمه درگذشته و مُرده.

مادر شباهنگ علاقه‌ی زیادی به کتابخوانی داشته است و این را می‌توان در کتاب‌هایی که داشت و بازی‌هایی دید که سعی می‌کرد با بچه‌ها در این‌باره انجام دهد. گفتن از مادری که کتاب می‌خواند مدنظر شما بود یا گفتن از خودِ کتاب خواندن؟

در شخصیت‌پردازی، مادر شباهنگ آدم تحصیل‌کرده و کتابخوانی شد؛ چون خودم عاشق کتاب خواندنم و فکر می‌کنم باید رفتار کتابخوانی را در جامعه ترویج دهیم و آن را به نمایش بگذاریم و برای نمایش آن چه جایی بهتر از کتاب و رسانه. از طرفی با آوردن اسم کتاب‌هایی که دوست داشتم می‌خواستم نوجوان کنجکاو مخاطبِ کتاب، برود دنبال خواندن آن‌ها.

شباهنگ در این داستان نوجوانی است که می‌فهمد؛ همه‌چیز را. ما در ادبیات نوجوان ایران چقدر به نشان دادن این نوجوانان به خودشان و به بزرگ‌ترها نیاز داریم؟

نوجوانیِ بچه‌های امروز با نوجوانیِ هم‌نسلان من به واسطه‌ی اطلاعاتی که آن‌ها از انبوه کتاب‌هایی که می‌خوانند، فیلم‌هایی که می‌بینند و از همه مهم‌تر رسانه، بسیار متفاوت است. من خود پانزده‌ساله‌ام را با فرزند پانزده‌ساله‌ام که مقایسه می‌کنم می‌بینم که در مقابل او خردسالم. پس ساده‌انگارانه است که آن‌ها را مثل نوجوانی خودم نشان دهم. آن‌ها می‌توانند استدلال کنند و انتظار دارند ما هم آن‌ها را به شدت جدی بگیریم، بشنویم‌شان، ازشان کمک بگیریم و همراه‌شان باشیم. ما باید فاصله‌مان را با نوجوان امروز کم کنیم تا بتوانیم بر اساس نیاز و خواسته‌هایشان برنامه‌ریزی کنیم و آن‌ها را رشد دهیم.

خبرگزاری ایبنا

در میان انواع کتاب‌های تصویری، دسته‌ای وجود دارند که اگرچه، داستان خاصی را روایت نمی‌کنند اما شیوه‌‌ی روایت‌گری و تصویرسازی‌شان، تجربه‌ی‌‌ خوانشی خوشایند را برای مخاطب فراهم می‌کند. کتاب آنچه ما را انسان می‌کند روایتی است شیرین از چیستی مفهوم زبان، مهم‌ترین و قدرتمندترین ابزار تفکر انسانی که هنوز هم مبدأ دقیقی برای آغاز آن مشخص نشده.

در این کتاب، نویسنده و تصویرگر کوشیده‌اند با ارائه‌ی‌ روایتی جذاب و خلاقانه درباره‌ی‌ ویژگی‌های مفهومی زبان به عنوان عامل تفکر و ارتباط بین انسان‌ها، نوعی تعلیق داستانی را هم در متن بگنجانند. راوی انتزاعی این داستان تا انتها خودش را معرفی نمی‌کند و فقط به شرح نشانه‌ها و کاربرد خودش در زندگی انسان‌ها و تمدن می‌پردازد.

مثلاً جایی می‌گوید با نابودی یکی از نمونه‌های من، شاید یک فرهنگ برای همیشه نابود شود. یا در جایی دیگر، تصویری از یک نوزاد را می‌بینیم که کلاف کاموایی را دست گرفته و بعد او را در پنج مرحله‌‌ی بعد و تا پیری و ضعف می‌بینیم که دوباره و با حالتی حیران و سرگشته، رشته‌ی‌ کاموا را به دست گرفته است. راوی می‌گوید: «وقتی بچه بودی من را خوب نمی‌شناختی. با گذشت زمان با من بیشتر و بیشتر آشنا شدی، اما وقتی پیر شوی، باز هم ممکن است فراموشم کنی.»

این سبک خلاقانه‌ی‌ روایت و تصویرگری برای پرورش تفکر انتقادی و خلاق در کودکان و خصوصاً در شناخت مفاهیمی انتزاعی مانند زبان بسیار مفید است. فکر می‌کنم جای این‌گونه کتاب‌ها در بازار نشر ایران بشدت خالی باشد.

مهدی رجبی؛ نویسنده و مترجم

روزنامه‌ی ایران، ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۴

این روزها، زیر آسمان بزرگ خبرهای ناگواری شنیده می‌شود. خبر جنگ و درگیری با صداهایی دلخراش و تکان‌دهنده.
می‌خواهید درباره‌ی این خبرها حرف بزنیم؟ از تجربه‌هایی بگوییم که پشت‌سر گذاشتیم و از داستان‌هایی که در کنار کودکانمان خلق می‌کنیم.
روز ملی ادبیات کودک و نوجوان شاید فرصت مناسبی باشد تا دور هم جمع شویم و با هم گفت‌وگو کنیم. گفت‌وگو دریچه‌ای خواهد گشود به جهانی روشن‌تر.

برای همین تصمیم گرفتیم تا در یک روز متفاوت در دهکده کتاب بازی و اندیشه کنار هم باشیم و از سختی‌هایی بگوییم که گذراندیم و از اتفاق‌هایی که پیش‌رو داریم…

📣 این برنامه برای والدین و بچه‌های بالای ۶ سال طراحی شده است.

🕰 پنجشنبه، ۱۹ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۱۷ منتظرتان هستیم.
📍 نشانی: تهران، شهرک غرب، بلوار دادمان، روبه‌روی پمپ بنزین، پلاک ۱۱۷