فرانکفورت (Copy)
16 July 2022 by simasahebi 0 Comments

دعوت از طوطی برای حضور در گردهمایی ویژه‌ی نمایشگاه کتاب فرانکفورت

نمایشگاه کتاب فرانکفورت به عنوان بزرگترین نمایشگاه بین‌المللی کتاب امسال از تاریخ ۲۷ مهر تا ۱ آبان ۱۴۰۱ برگزار می‌شود.
هیئت برگزاری این نمایشگاه، امسال از بیست ناشر مستقل از کشورهای در حال توسعه‌ی صنعت نشر دعوت کرده است تا در برنامه‌ی ویژه‌ی گردهمایی بزرگ ناشران (Invitation Programme) که در بازه‌ای ده‌روزه پیش از شروع نمایشگاه برگزار می‌شود شرکت کنند. این رویداد شامل نشست‌ها و کارگاه‌های تخصصی در حوزه‌ی نشر است.
جهانی‌شدن برای ناشران مستقل در این کشورها مثل یک شمشیر دولبه است. درحالی‌که با گسترش ارتباطات فراگیر دستیابی به بازار جهانی میسر است،‌ پیشرفت تازه‌واردها و رقابت با ناشران بزرگ ماندگاری در این بازار را دشوار می‌سازد.
هدف اصلی دعوت نمایشگاه کتاب فرانکفورت، تضمین حضور در بزرگ‌ترین گردهمایی و دیدار با ناشران آلمانی پیش از نمایشگاه و اختصاص غرفه در نمایشگاه کتاب فرانکفورت برای این بیست ناشر است.
طوطی به عنوان ناشر منتخب از ایران به این رویداد دعوت شده است و سحر ترهنده، مدیر کتاب‌های طوطی، در این گردهمایی حضور خواهد یافت.

cover-close-your-eyes-1-min

زندگی با چشمان بسته و آغوش باز

«من سعی می‌کنم همه چیز را برای برادرم توضیح بدهم، اما او همیشه با من جروبحث می‌کند. به او می‌گویم: “می‌بینی؟ درخت یک جور گیاه خیلی بلند است که کلی برگ دارد.” او توضیح می‌دهد: “نه این‌طوری نیست! درخت یک چوب دراز است که از زمین بیرون آمده و آواز می‌خواند.” “بابا قد بلند است و کلاه سرش می‌گذارد.” اما او دستش را بالا می‌برد و می‌گوید: “شوخی می‌کنی! بابا یک بوس زبر است که بوی پیپ می‌دهد.” »

چشمان‌مان را می‌بستیم، دستان‌مان را باز می‌کردیم و راه می‌رفتیم. مسیرِ از قبل دیده شده را در ذهن‌مان تداعی می‌کردیم. با کمک دستان باز شده، سعی در این داشتیم که با چشمان بسته به چیزی برنخوریم. این بازی را در کودکی بارها انجام می‌دادیم و با برخورد به اشیاء یا در و دیوار، با خنده متوقف می‌شدیم. متوقف می‌شدیم چون جهان پیرامون خود را تنها با چشم‌مان جست‌وجو کرده بودیم. و وقتی که خواسته و خودآگاه چشم‌مان را بسته بودیم، جهان‌مان تاریک و محدود شده بود. کتاب چشم‌هایت را ببند به ما می‌گوید که دنیا تنها با چشمان‌مان کشف نمی‌شود. می‌توان نابینا بود اما برداشتی شعرگونه از جهان و پیرامونش داشت.

ماجرای کتاب از دیالوگ‌های دونفری دو برادر شروع می‌شود. برادری که در ابتدا می‌گوید: «من سعی می‌کنم همه چیز را برای برادرم توضیح بدهم، اما او همیشه با من جروبحث می‌کند.» او گمان می‌کند برادرش با او جروبحث می‌کند چون زاویه و مدل کشف جهان‌ پیرامون‌شان با هم متفاوت است. برادرِ بینا درخت، مار، ساعت، کثیفی، صابون، لامپ، ماه و … را تنها با حواس بینایی‌اش دیده و کشف کرده. اما برادر نابینا تمام این اشیاء را با حواس دیگرش شناخته. زاویه‌ی نگاه آن‌ها با یک‌دیگر متفاوت است. حتی وقتی حرف از مفاهیم انتزاعی مثل «تاریکی» می‌شود، برادر بینا تاریکی را به شب و خوابیدن ربط می‌دهد و برادر نابینا کاملا متفاوت این مفهوم را عنوان می‌کند: «وقتی تاریک می‌شود، همه‌ی چیزهای کوچک از خواب بیدار می‌شوند.»

ویکتوریا پرز اسکریوا، نویسنده‌ی اسپانیایی این کتاب، نه‌تنها به تفاوت دید افراد بینا و نابینا و کشف متفاوت جهان‌های‌شان اشاره کرده است، بلکه خواسته عنوان کند که وسعت جهان به اندازه‌ی وسعت توانایی افراد است. مهم نیست فرد چه محدودیت‌هایی دارد. مهم این است که با وجود این محدودیت بر روی کدام یک از توان‌مندی‌هایش کار می‌کند. و چه‌طور می‌تواند با خلاقیت دنیا را به خودش بشناساند.

نکته‌ی دیگری که می‌توان در کتاب چشم‌هایت را ببند به آن اشاره کرد این است که هر فردی در برخورد با دیدگاهی که مخالف دیدگاه خودش باشد، گارد می‌گیرد و دیدگاه متفاوت را اشتباه می‌خواند. برادر بینا در ابتدا دیدگاه برادر نابینایش را یک‌جور بحث کردن و مخالفت با خودش می‌داند. در پایان داستان هم به مادرش می‌گوید که برادرش حرف او را گوش نمی‌دهد. «به مامان می‌گویم: “سعی کردم برایش توضیح بدهم، اما گوش نمی‌دهد.” مامان جواب می‌دهد: شاید نظر او هم درست باشد! می‌پرسم: “چطور همچین چیزی ممکن است؟” مامان می‌گوید: “واقعا می‌خواهی بدانی؟ پس چشم‌هایت را ببند.”» دعوت به دیدن با چشم‌های دیگری و در نظر گرفتن محدودیت‌ها و توان‌مندی‌های فرد مقابل، چیزی است که اسکریوا آن را در پایان داستان می‌آورد.

کتاب چشم‌هایت را ببند داستان تصویر کوتاه اما جامعی است که خواننده را با خودش همراه می‌کند. این کتاب آن‌قدر بیان شاعرانه و لطیفی دارد که ممکن است بعد از تمام شدن، دوباره به صفحه‌ی اول برگردی. و دلت بخواهد با نگاه تیزبین و دقیق‌تری جهان را از نگاه برادر نابینا بشناسی. نگاهی که مطمئناً خودت هم با وجود توانایی دیدن، از آن غافل شده‌ای و برای اولین بار مفاهیم درخت، مار، ساعت، کثیفی، صابون، لامپ، ماه، پدر و تاریکی را با نگاهی جدید می‌شناسی.

در سایت آمازون و در معرفی کتاب چشم‌هایت را ببند، خوانندگان این کتاب را کتابی زیبا و سرشار از احساس معرفی کرده‌اند و آن را کتابی دانسته‌اند که پشت پرده‌ی تمام چیزهایی را که می‌بینیم و نمی‌بینیم به ما نشان می‌دهد. یکی از کاربران در یک جمله‌ی مختصر و مفید کل کتاب را این‌طور معرفی می‌کند: چشم‌هایت را ببند راه‌های مختلف درک و دیدن جهان را به ما نشان می‌دهد.

عطیه میرزا امیری؛ وینش

cover-close-your-eyes-1-min
13 February 2022 by simasahebi 0 Comments

چاپ کتابی برای درک احساسات بچه‌های نابینا

به گزارش خبرنگار مهر، کتاب «چشم‌هایت را ببند» نوشته ویکتوریا پِرِز اسکریوا به‌تازگی با تصویرگری کلودیا رانوچی توسط انتشارات فاطمی منتشر و راهی بازار نشر شده است. این‌کتاب یکی از عناوین مجموعه «کتاب‌های طوطی» است که این‌ناشر برای کودکان و نوجوانان منتشر می‌کند.

سحر ترهنده مترجم این‌کتاب، آن را به همه بچه‌هایی که جهان را با حس‌هایی متفاوت درک می‌کنند، تقدیم کرده است. چون موضوع این‌کتاب بچه‌های نابینا و احساس‌شان درباره زندگی است.

بچه‌ها در این‌کتاب تصویری، با جواب این‌سوال‌ها روبرو می‌شوند که برای شناخت جهان چند راه وجود دارد، آیا وقتی وارونه باشیم، جهان مثل قبل است و اگر چندبار دور خودمان بچرخیم و بعد نگاه کنیم، چه می‌شود؟ همچنین آیا جهانی که می‌شناسیم، در روزهای بارانی یا برفی، برای همه ما که در آن زندگی می‌کنیم، یک‌جور است؟

این‌کتاب با ۲۸ صفحه مصور رنگی، شمارگان ۲ هزار نسخه و قیمت ۶۵ هزار تومان منتشر شده است.

 

sahar tarhandeh

گفت‌وگوی نشریه‌ی «شوق تغییر» با سحر ترهنده، مدیر کتاب‌های طوطی؛ بهترین ناشر کودک آسیا در سال ۲۰۲۱

معرفی:

دوماهنامه علمی، آموزشی، اطلاع‌رسانی شوق تغییر، به عنوان تنها نشریه بخش خصوصی حوزه آموزش‌های مدرسه‌ای و دانشگاهی، از شهریورماه ۱۳۹۱ با انتخاب یک سوژه محوری با عنوان «کانون تغییر» در هر شماره یه سراغ تبیین موضوعات نوین مغفول مانده در نظام آموزشی می‌رود. شوق تغییر، میعادگاه آموزشکارانی است که به ایجاد تغییر در نظام یاددهی‌یادگیری مدرسه‌ای می‌اندیشند.

 

طوطی، بخش کودک و نوجوان انتشارات فاطمی، در سال ۲۰۲۱ میلادی از سوی نمایشگاه بین‌المللی کتاب بولونیا به عنوان بهترین ناشر قاره‌ی آسیا معرفی شد. به این بهانه دوماهنامه‌ی شوق تغییر گفت‌وگویی با خانم سحر ترهنده، مدیر کتاب‌های طوطی، درباره‌ی چگونگی شکل‌گیری این مجموعه در انتشارات فاطمی و روند فعالیت‌های این بخش در زمینه‌ی کودک و نوجوان انجام داده‌ است.

کتاب‌های طوطی چگونه در انتشارات فاطمی شکل گرفت؟

* بخش کودک و نوجوان انتشارات فاطمی به نام «واژه» در سال ۱۳۶۱ با تلاش زنده‌یاد ایرج جهانشاهی و با انتشار مجموعه‌ی «قصه‌های من و بابام» راه‌اندازی شد و سال‌ها در تولید کتاب‌های باکیفیت برای کودکان کوشید. پس از درگذشت ایشان فعالیت مؤسسه در این حوزه کم‌رنگ‌تر شد تا اینکه در سال ۱۳۹۴، با توجه به نیازهای امروز کودکان و نوجوانان کشورمان تصمیم به راه‌اندازی مجدد این بخش، این بار با نام «کتاب‌های طوطی» گرفته شد. تأکید و تعهد ما در کتاب‌های طوطی تولید آثار باکیفیتی است که از یک طرف پاسخگوی نیازهای واقعی امروز کودکان و نوجوانان فارسی‌زبان در داخل و خارج از کشور باشد و از طرف دیگر مورد توجه و اقبال سایر ملل نیز قرار گیرد و بتواند به زبان‌های گوناگون ترجمه شود؛ بنابراین در برنامه‌ریزی‌ها توجه ویژه‌ای به آثار تألیفی و به‌خصوص کتاب‌های تصویری داریم. علاوه بر آن ترجمه و انتشار آثار ارزنده‌ی ناشران خارجی که با نیازها و فرهنگ کودک و نوجوان ایرانی مناسب باشد نیز در دستورکار طوطی قرار دارد.

در سال 2021 میلادی برای نخستین بار ناشری از ایران موفق به کسب عنوان بهترین ناشر کودک قاره‌ی آسیا ‌از سوی نمایشگاه بین‌المللی کتاب بولونیا شد. کتاب‌های طوطی چطور با گذشت فقط پنج سال از آغاز فعالیتش توانست چنین عنوان جهانی معتبری را به دست بیاورد؟

* سال ۲۰۲۰ هم طوطی نامزد دریافت این جایزه شده بود و امسال نیز برای دومین سال پیاپی بود که نام طوطی در فهرست ناشران منتخب قرار می‌گرفت. پیش‌تر هیچ ناشری از ایران به این فهرست راه نیافته بود. وقتی نام طوطی از سوی النا پازولی، مدیر نمایشگاه کتاب بولونیا، در آیین افتتاحیه به عنوان ناشر برگزیده از قاره‌ی آسیا اعلام شد، برای خودمان هم بسیار هیجان‌انگیز بود. اهمیت این جایزه در این است که از طرف انجمن بین‌المللی ناشران و شرکت‌کنندگان حاضر در نمایشگاه بولونیا اهدا می‌شود، و این مسئولیت ما را در آینده سنگین‌تر می‌کند. فکر می‌کنم دقت و حساسیت در انتخاب محتوا و مضامین کتاب‌ها، توجه به جنبه‌های هنری وتولید کتاب‌ها بر اساس بالاترین کیفیت‌ ممکن در این موفقیت نقش داشته است. همچنین حضور ما در نمایشگاه‌های معتبر بین‌المللی و انتخاب کتاب‌های طوطی در جوایز مختلف و رعایت قوانین و استانداردهای جهانی نشر در این انتخاب مؤثر بوده است.

با توجه به اینکه خود شما نیز دو دوره جزو داوران جایزه‌ی هانس کریستین اندرسن بوده‌اید، کمی درباره‌ی کتاب‌های برگزیده و اهمیت جایزه‌های جهانی توضیح دهید.

* جوایز ملی و جهانی باعث شناخته شدن هرچه بیشتر ادبیات کودک و نوجوان ایران و تعامل ما با ناشران معتبر بین‌المللی می‌شود و از این جهت اهمیت دارد. گرچه هدف طوطی به دست آوردن جایزه نیست در سال‌های گذشته تعداد زیادی از کتاب‌های ما در جشنواره‌ها و نمایشگاه‌های معتبر به عنوان آثار برگزیده انتخاب شده‌اند که این نشان از توانمندی نویسندگان و تصویرگران ایرانی دارد. همین چند هفته پیش کتاب تو یک جهانگردی توانست پلاک طلای دوسالانه‌ی تصویرگری براتیسلاوا را که از مهم‌ترین رویدادهای تصویرگری کتاب کودک است، به دست بیاورد. دختر نارنج و ترنج از مجموعه‌ی ادبیات شفاهی ایران نیز به فهرست سال ۲۰۲۱ کلاغ سفید، کتاب‌های منتخب کتابخانه‌ی مونیخ، راه یافت. دو سال قبل هم کتاب مُشت‌زن توانسته بود جایزه‌ی بزرگ براتیسلاوا را از آن خود کند. فهرست کامل این جوایز در وبگاه و کاتالوگ کتاب‌های طوطی آمده است.

 

توجه ویژه‌ی طوطی به آثار تألیفی چقدر در معرفی ادبیات کودک و نوجوان ایران به کشورهای دیگر مؤثر است؟

* ادبیات کودک و نوجوان ایران ظرفیت‌های بسیاری برای معرفی در جهان دارد بر همین اساس سهم مهمی از کتاب‌های طوطی را آثار تألیفی تشکیل می‌دهند. طوطی سعی کرده است آثار پدیدآورندگان ایرانی را با استانداردهای جهانی تولید و منتشر کند تا بتواند در جهانی شدن ادبیات کودک و نوجوان ایران قدم بردارد. البته این به تنهایی کافی نیست و نحوه‌ی تعامل با ناشران بین‌المللی در این زمینه بسیار مهم است. طوطی علاوه بر حضور در شبکه‌های اجتماعی و تعامل با مخاطب فارسی‌زبان، واحد بین‌الملل خود را نیز همواره به‌روز نگه می‌دارد و وبگاه طوطی به زبان انگلیسی نیز در دسترس ناشران و مخاطبان بین‌المللی است و همین به‌روزرسانی مداوم سبب شده است تا بتوانیم مخاطبان را با آثار تألیفی باکیفیت ایرانی آشنا کنیم.

رعایت قوانین بین‌المللی حق نشر (کپی‌رایت) چه تأثیری در این زمینه دارد؟

* عقد قرارداد رسمی با ناشران دیگر برای ترجمه و رعایت قوانین حق نشر این فرصت را برای ما فراهم کرده است تا بتوانیم کتاب‌های تألیفی طوطی را نیز بهتر از قبل برای انتشار به زبان‌های دیگر معرفی کنیم. طوطی همچنین با آژانس‌های ادبی داخلی و بین‌المللی همکاری دارد تا زمینه‌ی معرفی آثار ایرانی در کشورهای بیشتری فراهم شود. تاکنون بسیاری از عناوین طوطی به زبان‌های انگلیسی،‌ اسپانیایی، فرانسوی، ترکی، ‌چینی، کُره‌ای و… منتشر شده است.

در سال گذشته همه‌گیری کرونا سبب شد بسیاری از برنامه‌های آموزشی کودکان به شکل مجازی انجام شود. به نظر شما این اتفاق چه تأثیری در کتاب‌خوانی آن‌ها داشته است؟

* همه‌گیری کرونا و کمبود و گرانی کاغذ بر فرایند تولید و چاپ کتاب کودک نیز تأثیر منفی گذاشت و ناشران کودک نتوانستند آن طور که بایدوشاید مثل گذشته در این زمینه فعال باشند. همچنین شیوع این بیماری که موجب تعطیلی مدارس، کتابخانه‌ها و کتابفروشی‌ها شد، بر کاهش فعالیت‌های کتاب‌خوانی کودکان و نوجوانان تأثیر داشت. هرچند مروجان کتاب‌خوانی و معلمان با استفاده از ابزارهای مجازی و اینترنتی سعی کردند این خلأ را جبران کنند، اما کتاب کودک نیاز به تعامل و همراهی بزرگ‌ترها با کودکان دارد و هیچ چیز جای فعالیت‌های حضوری را پر نخواهد کرد. البته در حوزه‌ی نوجوان این مشکلات کمتر بود.
طوطی دو کتاب تازه به نام‌های «وقت قارقار» و «هیولای رنگ‌ها به مدرسه می‌رود»، با موضوع مدرسه و حضور کودکان در محیط‌های آموزشی منتشر کرده است که امیدوارم بتوانند همراه مناسبی برای کودکان و بزرگ‌ترها در آستانه‌ی بازگشایی مدارس باشند.

به معلمان و کتابداران مدرسه‌ها برای ترویج هرچه‌بیشتر کتاب‌خوانی در میان کودکان و پدر و مادرها چه توصیه‌ای دارید؟   

* بزرگ‌ترها به‌خصوص معلمان و والدین سعی کنند خودشان هم کتاب‌های کودک را مطالعه کنند و با محتواهای باکیفیت بیش از پیش آشنا شوند تا بتوانند با استفاده از ادبیات داستانی و مستند استاندارد در فرهنگ‌سازی برای کودکان مؤثر باشند. در انتخاب کتاب‌ها به کیفیت چاپ، تصاویر و محتوا توجه بیشتری داشته باشند. علاوه بر آن می‌توانند از فهرست‌های گوناگون کتاب‌های برگزیده مانند فهرست «شورای کتاب کودک» یا «لاک‌پشت پرنده» که کارشناسان کتاب کودک آن‌ها را تهیه می‌کنند کمک بگیرند. نباید از قدرت کلمات و جادوی ادبیات در ایجاد لذت و انتقال مفاهیم غافل شد.

دوماهنامه‌ی شوق تغییر؛ شماره‌ی ۵۵، مهر و آبان ۱۴۰۰

soft-cover-safar
23 December 2021 by simasahebi 0 Comments

سیاحتی چند روزه در زندگی

«شاید روزی مجبور شوی جایی را که در آن زندگی می‌کنی، ترک کنی.» داستان کتاب سفر با این جمله آغاز می‌شود، جمله‌ای درباره‌ی «ترک شدن» و «ترک کردن»، داستان همیشگی هجرت. اما این بار شخصیت اصلی این هجرت، به‌جای این‌که یکی از ما باشد، اردکی (شاید هم یک غاز) است که با یک وزش باد ناخواسته به سرزمینی دیگر می‌رود. سرزمینی که در ابتدا زبان هیچ‌کدام از ساکنان آنجا را نمی‌فهمد و دچار آشفتگی و سردرگمی عظیمی می‌شود. اردک با تمام صبوری‌اش، یک جایی کم می‌آورد و غمگین می‌شود. اما بالاخره نجات‌دهنده‌ای پیدا می‌شود و با او با زبان خودش حرف می‌زند. از آن مهم‌تر این‌که در جواب کیستی اردک به او جواب می‌دهد: «تو همانی هستی که باید باشی.»

سفر نه تنها داستان هجرت، که داستان زندگی است. زندگی‌ای که ابتدا نمی‌دانی چه کسی هستی و از کجا آمده‌ای! زندگی‌ای که در برهه‌ای تو را دچار بحران هویت می‌کند. در برهه‌ای دغدغه‌ی پیدا کردن «دوست» و «هم‌زبان» داری. در برهه‌ای شنیده نمی‌شوی چون کسی حرفت را نمی‌فهمد. داستان زندگی‌ای که سراسر از دست دادن و دست کشیدن است. دست کشیدن از مکان‌ها و آدم‌هایی که با آن‌ها خو گرفته‌ای و دوست‌شان داری اما نمی‌توانی جلوی رفتن‌شان را بگیری.

ورونیکا سالیناس نویسنده‌ی آرژانتینی این کتاب، با نگاهی فلسفی سفر را پیش برده است. اردک داستان چنان با پیچ و تاب زندگی پیش می‌رود که خواننده، در هر رده‌ی سنی، خود را درون این شخصیت می‌بیند. سفر زندگی همه‌ی ماست و نویسنده تلاش می‌کند به ما «ناپایداری جهان» را یادآور شود. اگر بخواهیم در ابعاد کوچک‌تری داستان سفر را در زندگی خودمان پیدا کنیم، یادآوری تغییر سن یا حتی عوض کردن مدرسه‌مان به‌نوعی می‌تواند فضای داستان را برایمان ملموس کند. حتی می‌توان فلسفه‌ی تولد تا مرگ را در این کتاب پیدا کرد. وقتی که انسان ناخواسته وارد دنیا می‌شود، در ابتدا از عجیب غریب بودن محیط جدید احساس گیجی می‌کند، حرف‌های بقیه را نمی‌فهمد، بلاخره هم‌زبان خود را پیدا می‌کند و با او دنیا را می‌شناسد و بعد ناگهان او را به‌نوعی از دست می‌دهد.

از دست دادن در کتاب سفر، با تمام غمی که به همراه خود می‌آورد، دستاوردی هم دارد. دستاوردی که به تو یاد می‌دهد هر رفتنی، یک آمدن دیگری را هم در پیش دارد. اگر تو کسی یا چیزی را از دست بدهی، در قبالش چیز دیگری به دست می‌آوری یا فرد دیگری وارد زندگی‌ات می‌شود. همین نکته است که به‌صورت ناخودآگاه به خواننده احساس شجاعت می‌دهد. چون تو این اطمینان را پیدا می‌کنی که دنیا با تمام متغیر و بی‌ثبات بودنش، سراسر شگفتی است. زندگی گاهی با تمام بی‌رحمی‌اش، برای تو چیزهای خوبی هم به ارمغان می‌آورد.

 سفر، داستانی سیاه و سفید است که توام با ترس، جسارت را هم نشان می‌دهد. همراه با تنهایی، شیرینی پیدا کردن دوست را هم به خواننده می‌چشاند و از آن مهم‌تر دنیا را شبیه مسافرتی نشان می‌دهد که تو بعد از مدتی یاد می‌گیری، چطور می‌توانی در این زمان کوتاه از سفرت لذت ببری و خودت را همان‌طور که هستی و دنیا را همان‌طور که هست، بپذیری.

عطیه میرزا امیری، وینش

hayulaye-rangha-be-madrese-miravad1-min

قصه مدرسه‌رفتن هیولای رنگ‌ها برای بچه‌ها و بزرگترها منتشر شد

به گزارش خبرنگار مهر، کتاب «هیولای رنگ‌ها به مدرسه می‌رود» نوشته آنا یناس به‌تازگی با ترجمه سحر ترهنده توسط انتشارات فاطمی منتشر و راهی بازار نشر شده است. این‌کتاب یکی از عناوین مجموعه «کتاب‌های طوطی» است که این‌ناشر برای کودکان و نوجوانان چاپ می‌کند.

«هیولای رنگ‌ها به مدرسه می‌رود» اثری دیگر از آنا یناس درباره هیولای رنگ‌هاست که پیش‌تر ترجمه کتاب دیگرش با عنوان «هیولای رنگ‌ها» با ترجمه همین‌مترجم توسط همین‌ناشر منتشر شده است. در کتاب اول، هیولای رنگ‌ها معرفی شد که قیافه‌ای عجیب و غریب و بدنی رنگارنگ دارد. او حسابی عجیب و غریب و گیج و هاج‌وواج بود انگار همه احساس‌هایش قاطی‌پاطی شده‌ بودند. او وسط احساس‌های درهم‌برهم‌اش گیر کرده بود و می‌خواست آن‌ها را از هم جدا کرده و هرکدام از احساس‌هایش را سر جای خودشان بگذارد.

در کتاب دوم یعنی «هیولای رنگ‌ها به مدرسه می‌رود» هیولای رنگ‌ها، باز هم آشفته و نگران است چون روز اول مدرسه رسیده و بناست به مدرسه برود ولی هیولاها به مدرسه نرفته‌اند و او نمی‌داند مدرسه چه‌جور جایی است. حالا قصه از این قرار است که هیولای رنگ‌ها بناست به مدرسه برود و کلی ماجرای خنده‌دار و خوب را پشت سر بگذارد…

سحر ترهنده مترجم کتاب در ابتدای آن، کتاب را به همه بچه‌ها و بزرگ‌ترهایی تقدیم کرده که از مدرسه می‌ترسند.

این‌کتاب با ۴۰ صفحه مصور رنگی، شمارگان ۲ هزار نسخه و قیمت ۵۵ هزار تومان منتشر شده است.

newspaperimgl_7664

سحر ترهنده: ریشه ادبیات کودک به دوران کهن برمی‌گردد

به‌تازگی «کتاب‌های طوطی»، بخش کودک و نوجوان نشر «فاطمی» به‌عنوان ناشر برگزیده نمایشگاه کتاب «بولونیا» انتخاب‌شده، جایزه‌ای که به ناشران خلاق و حرفه‌ای تعلق می‌گیرد. این نخستین مرتبه‌ای است که ناشری ایرانی در قامت برگزیده بخش آسیایی این نمایشگاه بین‌المللی کتاب کودک معرفی‌شده و توانسته توجه دیگر فعالان جهانی نشر را به فعالیت‌های خود جلب کند. به‌همین بهانه گفت‌و‌گوی امروزمان را با سحر ترهنده مدیر «کتاب‌های طوطی»، درباره این انتخاب و همچنین وضعیت بخش مهمی از نشرمان می‌خوانید. ترهنده افزون بر فعالیت در عرصه نشر، سابقه فعالیت مستمر به‌عنوان مترجم را نیز دارد و در برخی رویدادهای جهانی ازجمله جایزه ادبی «هانس کریستین اندرسن» به‌عنوان داور حضورداشته است. او که سال‌هاست در هیأت مدیره شورای کتاب کودک نیز حضور دارد، می‌گوید: «افرادی نظیر من که در مکتب بزرگانی همچون زنده‌ یاد توران میرهادی آموزش‌ دیده‌ایم چیزی جز حق دسترسی کودکان و نوجوانان به آثار باکیفیت را دنبال نمی‌کنیم.» و به گفته ترهنده این همان هدفی است که در صورت تلاش جدی و مستمر می‌تواند نشرمان را جهانی سازد.

این نخستین مرتبه‌ای است که شاهد انتخاب ناشری ایرانی در نمایشگاه کتاب «بولونیا» هستیم؛ آن‌هم انتخاب «کتاب‌های طوطی»، باسابقه‌ای کمتر از یک دهه. بنابراین قبل از هر سؤالی از هدف راه‌اندازی و چگونگی شکل‌گیری بخش کودک و نوجوان نشر «فاطمی» بگویید.

انتشارات فاطمی سابقه‌ای بیش از 30 سال دارد؛ مؤسسه تازه‌کاری نیست. اغلب جامعه کتاب دوست کمابیش با فعالیت‌های آن آشنا هستند. اما تاریخچه بازگشایی بخش کودک و نوجوان این نشر به سال‌ها قبل بازمی‌گردد. حول‌و‌حوش دهه شصت که این کار با تلاش زنده‌یاد ایرج جهانشاهی و با انتشار «قصه‌های من و بابام» به نویسندگی خود او و با نام واژه آغاز شد. ازآنجایی‌ که آقای جهانشاهی یکی از بنیانگذاران شورای کتاب کودک هم بود تلاش خود را بر انتشار آثار باکیفیت و در راستای نیاز مخاطبان کودک و نوجوان بنیان گذاشت. بعد از فوت ایرج جهانشاهی فعالیت بخش کتاب‌های کودک و نوجوان به‌مرور کم‌رنگ شد. آن‌چنان‌که دیگر فاطمی را همچون گذشته به‌عنوان ناشر کتاب‌های بزرگسال می‌شناختند.

 همکاری شما با انتشارات فاطمی از کی آغاز شد؟

ازآنجایی‌که در اوایل دهه نود، برای دو دوره به کار داوری جایزه «هانس کریستین اندرسن» مشغول بودم، امکان همکاری با نشر یا نهادهای خارج از شورای کتاب کودک را نداشتم. تا اینکه سال 94 در پی گفت‌وگوهایی با مدیرمسئول انتشارات به یکسری نقاط مشترک برای کار کودک و نوجوان دست‌ یافتیم. حتی برای انتخاب اسم بخش کودک و نوجوان انتشارات، زمان بسیاری صرف کردیم تا درنهایت عنوان«کتاب‌های طوطی» پذیرفته شد و کیانوش غریب‌پور هم طراحی لوگوی آن را انجام داد.از همان ابتدا بنای کار را بر تولید کتاب با بهترین محتوا و بالاترین استاندارد گذاشتیم. البته در حدی که سیستم نشر و امکانات ایران اجازه بدهد.
 و دراین ‌بین گویا بازنویسی متون کهن هم ازجمله مواردی است که بر آن تأکیددارید؛ نکته‌ای که همان بدو ورود به سایت کتاب‌های طوطی خودنمایی می‌کند!
تلاش برای انتقال گنجینه فرهنگ ایران به نسل‌های آینده دغدغه من و همه همکارانم در مجموعه کتاب‌های طوطی است؛ بویژه که شکل اصلی بسیاری از داستان‌های شفاهی در بازنویسی‌ها و نقل شفاهی در حال فراموشی هستند. توجه به این آثار تنها بخشی از فعالیت‌های طوطی را شامل می‌شود؛ بخش اصلی کارمان را بر نیازهای کودکان و نوجوانان استوار کرده‌ایم. بویژه که سال‌هاست در شورای کتاب کودک نیز حضور دارم و از همین بابت در جریان گزارش‌های پایان سال گروه‌های بررسی هستم. مثلاً وقتی دوستان بخش ادبیات کهن شورا تأکید می‌کنند که بازنویسی‌های ساده مناسب کودکان کم داریم یا نداریم، من و همکارانم از یک خلأ در بخش کتاب باخبر می‌شویم. به سراغ ادبیات ترجمه هم با همین نگاه می‌رویم، برای ما جوایز خارجی ملاک اصلی انتخاب نیستند، آثاری را انتخاب می‌کنیم که به نیاز یا کمبودی بتوانند پاسخ دهند. ترجیح ما بیش از آثار مشهور، انتخاب آثاری با محتوای استاندارد و مناسب کودک ایرانی است.

 و دراین‌ بین چه جایگاهی برای تألیف قائل هستید؟

آغاز کارمان با ترجمه‌ بیشتر همراه شد، اما از همان بدو امر خواهان سنگین‌تر شدن تدریجی وزنه آثار تألیفی بودیم. بعد از مدتی که موفق به جلب اعتماد نویسندگان و تصویرگران مقبول شدیم تعداد عنوان‌های تألیفی بیشتری در اختیار علاقه‌مندان قراردادیم.

 تأکیدی که بر جلب همکاری تصویرگران خوب دارید طبیعتاً متوجه گروه سنی کودک است؛ درباره مخاطبان نوجوان هم تصمیمی به انتشار «کمیک استریپ‌ها» دارید؟

امید زیادی به پیگیری جدی کمیک استریپ‌ها در کتاب‌های طوطی دارم. تا به امروز چند کتاب غیرداستانی کمیک استریپ هم منتشر کرده‌ایم. بویژه که این بخش، جزو علاقه‌مندی‌های شخصی خود من نیز هست. آن‌چنان‌که پژوهش‌های متعددی در این باره داشته‌ام. انتشار این سبک از کتاب‌ها بسیار هزینه‌بر است و تمرکز بر تولید آنها مستلزم عبور از شرایط فعلی نشرمان، کمبودها و مشکلاتی است که درنتیجه تحریم‌ها با آنها مواجه شده‌ایم.

 کمیک استریپ در عرصه جهانی اتفاق تازه‌ای نیست، اما در ایران جز موارد اندکی به آن پرداخته نشده است. با این تفاسیر فکر می‌کنید انتشار آن برای نشر ما موفقیت‌آمیز باشد؟

حتی در ایران هم اتفاق تازه‌ای نیست، هرچند که کار مستمری درباره‌اش انجام‌ نشده است. در دهه پنجاه با همکاری کانون پرورش فکری کودکان ونوجوانان و از سوی برخی تصویرگران تلاش‌هایی انجام شد اما ادامه نیافت.

 فکر می‌کنید حالا هم در صورت توجه ناشران، این شیوه تألیف و انتشار با استقبال کودکان و نوجوانان روبه‌رو شود؟

بله. این کتاب‌ها بویژه برای نسل امروز که حوصله مطالعه کتاب‌های طولانی  ندارند، جالب خواهد بود. دنیای تکنولوژی‌ و جاذبه‌های آن بر سلیقه این طیف از مخاطبان اثر بسیاری گذاشته است. کتاب‌های کمیک به‌نوعی میان‌رسانه‌ای هستند. بخشی از آنها وام گرفته از ویژگی‌های سینما و انیمیشن است و بخشی هم از ادبیات. حتی بخش‌هایی از آن را هم می‌توان متأثر از بازی‌های رایانه‌ای دانست. سری به کتابفروشی‌های کشورهای دیگر که بزنید اغلب، بخش بزرگی به این کتاب‌ها اختصاص داده‌اند که گویای استقبال مخاطبان است؛ برخلاف تصور رایج در ایران، کتاب‌های کمیک به گروه سنی خاصی هم محدود نمی‌شوند.

 جالب است که برخلاف تفکراتی که در دهه‌های گذشته نسبت به انتشار این آثار وجود داشته، در دیگر کشورها حتی شاهد نفوذ فرهنگ‌‌های مختلف به کمیک استریپ‌ها هستیم!

بله، کمیک‌ استریپ‌ها در فرهنگ‌های مختلف حرکت کرده و در هر کشوری شکل و شمایل نزدیک به مردمان آنان را گرفته‌اند. به‌عنوان نمونه در ژاپن به «مانگا» تبدیل‌ شده‌اند و طرفداران زیادی هم دارند. امروزه در سطح جهانی شاهد انتشار کمیک‌هایی با سطح هنری بسیار بالا هستیم که در مواردی به رمان‌های گرافیکی تبدیل‌ شده‌اند. برخی از آنها ماهیت‌های شگفت‌انگیزی پیدا کرده‌اند. دراین‌ بین انتشار رمان‌های گرافیکی بدون کلام هم جایگاه خاص خود را پیدا کرده‌اند. رمانی 300‌صفحه‌ای، بدون هیچ کلام و متنی تنها با تصاویر روایت‌ شده و از آن استقبال هم می‌شود.

 در عرصه جهانی، شاهد پیوند نزدیک کمیک استریپ‌‌ها با سینما هستیم؛ حتی بسیاری از شخصیت‌های مشهور سینمایی از دنیای کمیک‌ها برخاسته‌اند؛ بت‌من، مرد عنکبوتی، سوپرمن و جوکر. ادبیات ما و نویسندگان ایرانی هم چنین توانی برای تعامل با سینما دارند یا همچنان در این پیوند هم باید وام‌دار داشته‌های جهانی باشیم؟

البته اغلب فیلم‌ها و انیمیشن‌ها ابتدا در دنیای کمیک‌ها قدم به عرصه گذاشته‌اند. برای سال‌ها کمیک استریپ بت‌من وجود داشته تا اینکه سینماگران به سراغ آن رفته‌اند. هرچند در مواردی اندک هم شخصیت‌ها و داستان‌ها از سینما به کتاب‌های کمیک راه‌ یافته‌اند. هر دو موردی که اشاره کردید امکان‌پذیر است، هم اینکه از داشته‌های جهانی وام بگیریم و هم اینکه خودمان با تکیه‌ بر شخصیت‌های معاصر ادبیات کودک یا افسانه‌ها و اسطوره‌های کهن دست به خلق شخصیت‌هایی تازه بزنیم. کمیک‌ها در برخی کشورها با چنان پیشرفت عجیبی روبه‌رو شده‌اند که نمی‌توان از ترجمه‌شان صرف‌نظر کرد. البته نه‌ فقط از بابت فراهم شدن امکان دسترسی برای مخاطبان ایرانی، بیشتر ازاین‌ جهت که انتشار این‌ها، درس‌های تازه‌ای برای نویسندگان، تصویرگران و حتی ناشران‌مان خواهد داشت. ترجمه، امکان دسترسی به یافته‌ها و بهره‌مندی از تجربه‌هایی را فراهم می‌کند که دیگران در راه مورد نظرمان آزموده‌اند. وقتی در فضای آموزشی، نظام دانشگاهی ما هنوز جایی برای این عرصه باز نکرده، درباره اینکه یک قصه کهن را چطور می‌توان به متن کتاب کمیک تبدیل کرد چیز زیادی نمی‌دانیم. بنابراین می‌توان به سراغ کشورهایی رفت که تجربه مشابه ما را کسب کرده‌اند و ادبیات کهن آنان به قالب این کتاب‌ها منتشرشده است.

گذشته از بحث ضرورت یادگیری، معتقد به برخورداری ادبیات‌مان از ظرفیت تبدیل به کمیک استریپ‌ها هستید؟

بله. بخصوص ادبیات کهن ما، چه در بخش افسانه‌ها و چه اسطوره‌ها از ظرفیت بسیاری برای خلق کمیک‌های خواندنی برخوردار است. خوشبختانه در بخش تصویرگری هم از وجود استعدادهای خوبی برخوردار هستیم. هرچند که در وهله نخست باید چگونگی استخراج محتوا از داشته‌های ادبی‌مان را بیاموزیم تا بعد به بحث تصویرگری آن برسیم. البته هرازگاهی شاهد تولید کمیک‌هایی از شاهنامه و دیگر متون قدیمی‌مان بوده‌ایم که انگشت‌شمار بوده‌ و جریان ساز نبوده‌اند و کتاب‌های اندک تولیدشده نیز اغلب ازنظر بصری وامدار سبک رایج در امریکای شمالی بوده‌اند. پیشرفت در این زمینه نیازمند کار بسیار است. با انتشار یکی- دو کتاب نمی‌توان انتظار جریان‌سازی داشت.

ابتدای گفت‌و‌گو از زنده‌یاد جهانشاهی یاد کردید، بعدتر شورای کتاب کودک و همکاری‌تان با آنها. با این حساب شاهد ردپای پررنگی از این تشکل در کتاب‌های طوطی هم هستیم؟

به‌طور قطع تجربه شورای کتاب کودک بر کار من هم اثر گذاشته. خواه‌ ناخواه همه آنهایی که به‌نوعی در شورای کتاب کودک حضورداشته یا با آن همکاری کرده‌اند تحت تأثیر آموزه‌های بزرگان این جمع هستند. این مسأله بویژه با توجه به تعاملات جهانی شورا اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، اینکه شورا شعبه‌‌ ملی دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان IBBY است. مهم‌ترین شعار IBBY این است که تمام کودکان حق‌ دارند به آثار باکیفیت دسترسی داشته باشند. افرادی نظیر من که در مکتب بزرگانی همچون زنده‌یاد توران میرهادی آموزش‌ دیده‌ایم چیزی جز حق دسترسی کودکان و نوجوانان به آثار باکیفیت را دنبال نمی‌کنیم.

بحث مراودات بین‌المللی به میان آمد؛ چقدر به رعایت حق رایت آثار خارجی وفادار هستید؟

ما در کتاب‌های طوطی هیچ اثری را بدون خرید کپی‌رایت زبان فارسی منتشر نمی‌کنیم، هرچند متأسفانه بارها پیش‌آمده کتابی را که با خرید حق رایت منتشر کرده‌ایم، ناشران دیگر بدون در نظر گرفتن این مسأله ترجمه و منتشر کرده‌اند. این به کار ناشری که برای حق رایت هزینه کرده ضرر می‌رساند، بویژه که با در نظر داشتن مشکلات زیادی این کار را انجام می‌دهیم. نه‌فقط در بحث چگونگی پرداخت‌های مالی، حتی در برخی مراودات هم سایه تحریم‌ها سنگینی می‌کند. با وجود این‌ رعایت حقوق مادی و معنوی تمام پدیدآورندگان آثار همچنان مهم‌ترین اصل‌ کاری ما در مواجهه با کتاب‌های داخلی و خارجی است و تا به امروز هم به اتکای قراردادهای استاندارد بین‌المللی این کار را کرده‌ایم. باور داریم که اگر خواهان معرفی ادبیاتمان به جهان هستیم باید به حقوق ناشران و پدیدآورندگان خارجی احترام بگذاریم. تا وقتی خودمان رعایت نکنیم چطور می‌توانیم انتظار احترام آنها به حقوق خودمان را داشته باشیم!

میزان تیراژ کتاب در بحث خریدوفروش رایت اهمیت بسیاری دارد. وقتی تیراژ کتاب در کشور ما به‌ اندازه‌ای نیست که منفعت مالی برای طرف مقابل داشته باشد چطور راضی به فروش رایت می‌شوند؟

تیراژ کتاب در حوزه کودک و نوجوان متفاوت از بزرگسال است، کتاب‌های ما بویژه در چاپ نخست 2 هزار نسخه منتشر می‌شوند. در خرید حق رایت مشکل تیراژ نداریم؛ حتی ناشران خارجی هم با خرید رایت برخی آثارمان آنها را با 2-3 هزار نسخه در چاپ اول منتشر می‌کنند. گذشته از بحث تیراژ، مسأله دیگر در خرید رایت به تفاوت ارزش پولی‌مان بازمی‌گردد که سبب می‌شود مبلغ چندانی عاید آنان نشود. البته بسیاری از ناشران بین‌المللی چون با منطقه ما و اوضاع اقتصادی و ارزش پولی‌مان آشنا هستند با این شرایط کنار می‌آیند. مسأله اصلی همان‌طور که اشاره شد به بحث تحریم‌ها بازمی‌گردد و تأثیری که در روابطمان با دیگر ناشران دارد. متأسفانه نه‌ فقط در ایران، در همه جای جهان، فرهنگ از نخستین قربانیان سیاست است.

این تعامل در خرید رایت دوسویه است؟

رایت برخی کتاب‌های طوطی به چندین زبان و به کشورهای مختلف از جمله اسپانیا، کره‌جنوبی، ترکیه، کانادا و… فروخته‌ شده‌اند. ازآنجایی‌ که همزمان با کارهای آماده‌سازی کتاب برای نشر در کشور خودمان، ترجمه و صفحه‌آرایی نسخه انگلیسی کتاب را هم انجام می‌دهیم گاهی رایت کتاب‌ها زودتر از انتشار آنها در اینجا فروخته می‌شوند. این مراودات و از سویی توجه به مسائل حرفه‌ای و اخلاقی کار منجر به شکل‌گیری اعتماد در عرصه جهانی نشر می‌شود. اعتمادسازی، پیش‌شرط هر تعاملی در عرصه بین‌المللی است.

بازگردیم به بحث انتخاب کتاب‌های طوطی به‌عنوان ناشر برگزیده. فکر می‌کنید چه عاملی در این انتخاب مؤثر بوده است. آن‌هم باوجود محدودیت جغرافیایی زبان فارسی و دشواری‌هایی که در این زمینه‌ داریم؟

کتاب‌های طوطی سال گذشته هم نامزد دریافت این عنوان شد که اتفاق تازه‌ و بسیار هیجان‌انگیزی بود. پیش‌تر هیچ ناشری از ایران به فهرست نهایی ناشر برتر بولونیا راه نیافته بود و از این اتفاق متعجب بودیم؛ بویژه که ما در مقایسه با بسیاری از ناشران کودک و نوجوان عمر چندانی نداریم. نامزدها از طرف ناشران و تشکل‌های شرکت‌کننده در خود نمایشگاه انتخاب می‌شوند. اینکه کارمان از سوی ناشران خارجی و سازمان‌های بین‌المللی دیده‌ شده اتفاق مهمی است.

حضور در نمایشگاه‌های بین‌المللی چقدر در این دیده شدن مؤثر بوده است؟

خیلی زیاد. از همان ابتدا به‌رغم برخی تنگناهای مالی برای آن تلاش کردیم. گاهی امکان برخورداری از غرفه را نداشتیم و برخی آثارمان را از طریق غرفه ملی نشر در معرض دید می‌گذاشتیم. در مواردی هم به‌عنوان ویزیتور شرکت کردیم، بااین‌حال در هر شکلی که ممکن بوده در نمایشگاه‌های بین‌المللی حضور پیدا کردیم. حضور در رویدادهای بین‌المللی و تعامل با ناشران خارجی سبب شکل‌گیری گفت‌و‌گوهایی می‌شود که درنهایت راه را برای نشرمان بازمی‌کند. شاید سیاستمداران کشورها تعامل خوبی با یکدیگر نداشته باشند، اما اهالی ادبیات و فرهنگ در نهایت راهی برای ارتباط گرفتن با یکدیگر پیدا می‌کنند. البته تحقق این هدف به تلاش خودمان بستگی دارد. برای کتاب‌های طوطی هم اینگونه بوده، این تعاملات درنهایت سبب دیده شدن آثارمان شده است. از سویی بخش انگلیسی سایت‌مان و کاتالوگ‌هایی که برای فروش رایت آماده کرده‌ایم، چیزی کم از انتشاراتی‌های بزرگ جهان ندارد.

به اتکای تجربه این تعاملات جهانی، در ادبیات امروزمان چقدر ظرفیت جهانی‌ شدن می‌بینید؟

ادبیات کودک ایران ظرفیت بسیاری برای عرضه جهانی دارد، منتهی نحوه ارائه ناشران هم خیلی مهم است. نباید آثارمان را به شکل جهان‌ سومی عرضه کنیم. باید حواسمان به رعایت استانداردهای جهانی باشد تا آثارمان دیده شود. همین حالا علاقه‌مندان می‌توانند به سایت کتاب‌های طوطی مراجعه کنند و ببینند که بخش انگلیسی‌مان مدام به‌ روز می‌شود. افزون بر این در شبکه‌های اجتماعی نیز حضور داریم. ادبیات ایران در صورت عبور از برخی موانع، با تلاش اهالی‌اش ظرفیت بسیاری برای معرفی جهانی دارد؛ همین حالا در محدوده خاورمیانه یک سر و گردن از دیگران بالاتر هستیم.

حتی در مقایسه با ترکیه که در ادبیات بزرگسال موفقیت‌های بسیاری کسب کرده؟

بله. آنها در ادبیات کودک و نوجوان به‌اندازه ما قوی نیستند.

عمر ادبیات کودک مان در مقایسه با ادبیات بزرگسال به‌مراتب ‌کمتر است اما چرا در معرفی ادبیات کودک و نوجوان‌ موفق‌تر عمل کرده‌ایم؟ حتی حضور اهالی کتاب این بخش در رویدادهای بین‌المللی پررنگ‌تر بوده؛ ازجمله دو دوره داوری خود شما در جایزه «هانس کریستین اندرسن» و حتی راهیابی فرهاد حسن‌زاده به فهرست پنج نویسنده برتر کودک و نوجوان جهان!

عمر ادبیات کودک ما کم نیست. مصداق این گفته را می‌توان در مجموعه 10 جلدی بی‌نظیری خواند که به همت مؤسسه تاریخ و ادبیات کودک ایران منتشرشده است. مطالعه آن را به همه پژوهشگران ادبیات توصیه می‌کنم، بویژه که تنها به یک قرن اخیر نپرداخته‌اند. ریشه ادبیات کودک ما بخصوص ادبیات شفاهی به دوران کهن بازمی‌گردد، منتهی کتاب کودک به شکل امروزی‌اش وامدار اتفاقات جهانی است. اما اینکه در معرفی جهانی‌اش در مقایسه با ادبیات بزرگسال موفق‌تر بوده یا نه را نمی‌دانم. پاسخ به این سؤال مستلزم بررسی و پیگیری مستمر است. بااینکه قصد مقایسه ندارم اما روند مثبت آن را در چند دلیل می‌دانم. یکی به بخش تصویرگری کتاب‌های کودک و درخشش جهانی آنها بازمی‌گردد. از دهه شصت به بعد، بویژه همزمان با اتمام جنگ، تصویرگران موفق به ارتباط گرفتن با جهان خارج شدند. تصویر، برخوردار از زبان همه‌فهمی است، برخلاف ادبیات نیازی به ترجمه ندارد. بخشی از این موفقیت هم به تلاش نهادهای مختلفی همچون شورای کتاب کودک در راستای معرفی ادبیاتمان بازمی‌گردد. اقدامات شورا طی پنجاه سال اخیر مستمر و اثرگذار بوده است.

از این بابت ادبیات کودک چقدر مدیون بزرگانی همچون توران میرهادی است؟

ادبیات کودک‌مان از جهات مختلفی مدیون شورای کتاب کودک و همه دست‌اندرکاران هست که یکی از مصداق‌های آن را می‌توان در همین راهیابی آثارمان به کشورهای دیگر دانست. در زمانی که ادبیاتمان هیچ مراوده‌ای با عرصه جهانی نشر نداشته شورا، به‌واسطه ارتباط با IBBY توانست گام‌های مهمی بردارد. این در شرایطی است که شورای یک تشکل مردم نهاد است، حتی برای پرداخت حق عضویت سالانه خود به دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان از حمایت هیچ ارگانی برخوردار نیست. شورا باوجود همه دشواری‌ها همواره تلاش کرده‌ گام‌های مؤثری بردارد و افراد شایسته‌ای را هم برای نامزدی جوایز معرفی کرده‌ است. برای معرفی هرچه بهتر ادبیات‌مان به جهانیان نیازمند ادامه این راه و طی گام‌های بیشتر و جدی‌تری هستیم.

به‌عنوان سؤال آخر بگویید که این روزها مشغول چه‌ کاری هستید؟

به‌غیراز مسئولیت‌هایی که در نشر فاطمی، بخش «کتاب‌های طوطی» به عهده‌ دارم و همچنین حضور در هیأت مدیره شورای کتاب کودک، کتابی ترجمه کرده‌ام که به‌زودی منتشر می‌شود. این کتاب از فهرست دوسالانه آثار برگزیده IBBY برای کودکان برخوردار از شرایط خاص با عنوان «کتاب برای کودکان با نیازهای ویژه» است. کتابی درباره نابینایی که برای من یکی از زیباترین آثاری است که طی چند وقت اخیر خوانده‌ام. «چشم‌هایت را ببند»، کتابی تصویری با متن بسیار کوتاه است که هم نویسنده و هم تصویرگر آن اسپانیایی هستند. ترجمه آن را از زبان انگلیسی انجام داده‌ام اما با همراهی یکی از دوستان، آن را با نسخه اصلی هم مقابله کرده‌ایم. کتاب زیبایی است که به درک بهتری از دنیای بچه‌های نابینا کمک می‌کند.
مریم شهبازی
روزنامه ایران
۸ تیر ۱۴۰۰

yalda-bipayan [@tutibooksir]

برندگان مسابقه‌ی داستان‌نویسی «یلدای بی‌پایان»‌ معرفی شدند

آیین اختتامیه و اهدای جوایز مسابقه‌ی داستان‌نویسی «یلدای بی‌پایان» روز چهارشنبه ۲۶ خرداد ماه ۱۴۰۰ با حضور سحر ترهنده و احمد اکبرپور برگزار شد.

در ابتدای این برنامه که به‌صورت زنده در اینستاگرام پخش می‌شد، سحر ترهنده، مدیر کتاب‌های طوطی، از جایزه‌ی بهترین ناشر کودک نمایشگاه کتاب بولونیا که امسال در بخش آسیا به طوطی اهدا شد به عنوان یکی از معتبرترین عناوین مطرح در میان ناشران بین‌المللی یاد کرد. طوطی دو سال پیاپی نامزد دریافت این جایزه شده بود و امسال در رقابت با ناشرانی از چین، ژاپن و کره‌ی جنوبی توانست این عنوان را کسب کند.

در ادامه، سحر ترهنده مجموعه‌ی داستان‌های بی‌پایان احمد اکبرپور را مجموعه‌ای دانست که می‌تواند به پرورش خلاقیت کودکان در رؤیاپردازی و داستان‌نویسی کمک کند و توضیح داد که طوطی با برگزاری چالش داستان‌نویسی بر اساس این مجموعه سعی کرده است در این مسیر گام بردارد.

احمد اکبرپور در مجموعه‌ی پنج‌جلدی داستان‌های بی‌پایان که با تصویرگری مهناز سلیمان‌نژاد منتشر شده است، برای هر داستان سه پایان متفاوت نوشته است و نگارش پایان چهارم را به مخاطبان داستان‌ها واگذار کرده است.

نویسنده‌ی این مجموعه در اختتامیه‌ی مسابقه‌ی «یلدای بی‌پایان» از داستان‌های خواندنی شرکت‌کنندگان گفت و اظهار امیدواری کرد در آینده اتفاق‌های خوبی برای شرکت‌کنندگان و منتخبان این مسابقه در راه باشد. احمد اکبرپور با ذکر این نکته که به دلیل شرایط مسابقه ناچار به انتخاب از میان پایان‌های رسیده بوده است، از همه‌ی بچه‌ها خواست نوشتن را همچنان ادامه بدهند تا ایده‌هایشان به داستان‌هایی جذاب تبدیل شود.

در این رویداد، اسامی برندگان مسابقه‌ی «یلدای بی‌پایان» اعلام شد که شرح زیر است:

درسا کارگر از جهرم؛ برگزیده

محمدمهدی رضایی از ایلام؛ منتخب

نگار حامدی از تهران؛ منتخب

هانیه شجاعی از زاهدان؛ منتخب

تارا راد خشنود از رشت؛ منتخب

درنیکا دشت لعلی از رشت؛ منتخب

کیانا کرم‌پور از تهران؛ منتخب

پارسا ذوالفقاری از یزد؛ منتخب

اختتامیه‌ی «یلدای بی‌پایان» با حضور تعدادی از برندگان در پخش زنده و گفت‌وگوی آن‌ها با احمد اکبرپور همراه بود.

به منتخبان این مسابقه از سوی طوطی، کتاب کودک و نوجوان انتشارات فاطمی؛ لوح تقدیر، مدال طوطی، کارت هدیه‌ی ۲۰۰هزار تومانی برای خرید کتاب و یک جلد کتاب «من مترسکم ولی می‌ترسم» با امضای احمد اکبرپور اهدا خواهد شد. جایزه‌ی ویژه‌ی نفر برگزیده، درسا کارگر، یک عدد تلسکوپ است و در ضمن یک جلسه کارگاه رایگان آشنایی با داستان از سوی احمد اکبرپور برای منتخبان برگزار خواهد شد.

yalda-bipayan [@tutibooksir]

آیین اختتامیه و اهدای جوایز مسابقه‌ی «یلدای بی‌پایان» برگزار می‌شود

 

آیین اختتامیه و اهدای جوایز مسابقه‌ی «یلدای بی‌پایان»، روز چهارشنبه ۲۶ خرداد ۱۴۰۰، ساعت ۱۵ به‌صورت پخش زنده در اینستاگرام طوطی برگزار می‌شود.

در این رویداد که به دلیل رعایت شیوه‌نامه‌های بهداشتی در زمان همه‌گیری کرونا به‌صورت برخط انجام می‌شود، احمد اکبرپور، نویسنده و داور مسابقه، و سحر ترهنده، مدیر کتاب‌های طوطی، حضور خواهند داشت.

این برنامه با معرفی منتخبان مسابقه‌ی «یلدای بی‌پایان» همراه خواهد بود.

منتظر دوستان طوطی، به‌ویژه شرکت‌کنندگان مسابقه در این پخش زنده‌ی اینستاگرامی هستیم.

n00300318-b

بازنویسی‌های ساده میزان درک و لذت کودکان از ویژگی‌های ادبی متون کهن را افزایش می‌دهد

فروغ‌الزمان جمالی با تاکید بر لزوم تولید بازنویسی‌های ساده از متون کهن برای بچه‌ها می‌گوید: اگر نسل جدید، اصل قصه‌های عامیانه و متون کهن را نداند، بازنویسی‌ها و بازآفرینی‌ها را کمتر درک کرده و کمتر از ویژگی‌های ادبی آن‌ها لذت می‌برند.

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، ادبیات شفاهی، به‌ویژه افسانه‌های جن و پری، از جنبه‌های مختلفی مورد توجه قرار می‌گیرد؛ مانند مردم‌شناسی، زبان‌شناسی و به طور کلی در حوزه‌ قصه‌پژوهی. اما پدر و مادرها، مربیان و مروجان کتاب‌خوانی بیشتر به تأثیر این افسانه‌ها و قصه‌ها بر کودکان علاقه‌مندند. در میان تأثیرات گوناگون قصه‌ها می‌توان به نقش آن‌ها در انتقال میراث فرهنگی ادبی اشاره کرد که به تكوين و رشد هویت ملی و قومی یاری می‌رساند. از طرفی کودکان امروز در عصر دیجیتال زندگی می‌کنند، عصری که هر انسانی خواه ناخواه شهروندی جهانی است و در چنین وضعی بحث و اهمیت هویت ملی و قومی هم بیشتر می‌شود. با این هدف بخش کودک و نوجوان انتشارات فاطمی(کتاب‌های طوطی) اقدام به انتشار مجموعه‌ای با عنوان «قصه‌هایی از ادبیات شفاهی ایران» برای کودکان و نوجوانان کرده است. در این مجموعه 10 قصه انتخابی از افسانه‌های قدیم از سوی نویسندگان کودک و نوجوان بازنویسی شده‌اند.
 
«دختر نارنج و ترنج» با بازنویسی اسدالله شعبانی و تصویرگری مهکامه شعبانی، «خاله‌سوسکه» با بازنویسی محمدرضا شمس و تصویرگری هدا حدادی، «نمکی» با بازنویسی محمدرضا شمس و تصویرگری زهرا محمدنژاد، «موش گرسنه» با بازنویسی افسانه شعبان‌نژاد و تصویرگری غزاله بیگدلو، «ماچوچه و کلاغ» با بازنویسی افسانه شعبان‌نژاد و تصویرگری محمدحسین ماتک و «عمونوروز و پیرزن»‌ با بازنویسی اسدالله شعبانی و تصویرگری حمادالدین جوادزاده، کتاب‌هایی هستند که پیش‌تر در قالب این‌مجموعه چاپ شده‌اند.
 
همچنین چهار عنوان جدیدی که به‌تازگی از این‌مجموعه چاپ شده‌اند، عبارتند از: «ننه ماهی» با بازنویسی محمدرضا شمس و تصویرگری حمیده خسرویان، «کچل تنبل و دیو پخمه» با بازنویسی محمدرضا شمس و تصویرگری فاطمه خسرویان، «نخودک و دیو کلک» با بازنویسی اسدالله شعبانی و تصویرگری علی بوذری و «خاله پیرزن» با بازنویسی افسانه شعبان‌نژاد با تصویرگری مانلی منوچهری.


 

فروغ‌الزمان جمالی، دبیر مجموعه «قصه‌هایی از ادبیات شفاهی ایران»، در گفت‌وگو با ایبنا، با اشاره به اینکه این‌قصه‌ها از بین ۲۰۰ قصه پیشنهادی انتشارات فاطمی انتخاب و از سوی نویسندگان به زبان امروزی بازنویسی ساده شده‌اند، می‌گوید: ما سعی کردیم معروفترین و اصیل‌ترین قصه‌ها را انتخاب کنیم و از بین قصه‌هایی که انجوی شیرازی و صبحی جمع‌آوری کردند تعدادی قصه انتخاب کردیم. که پنج قصه‌ از صبحی و پنج قصه هم از شهرهای مختلف کشور مانند خراسان، آذربایجان و جنوب کشور انتخاب شده تا تنوعی هم در قصه‌ها ایجاد شود.
 
وی به تاریخچه بازنویسی در ایران اشاره می‌کند و می‌افزاید: بازنویسی نوعی از تالیف در ادبیات کودک است و یکی از مراحل تاریخی ادبیات کودک مدرن، در هر جامعه‌ای محسوب می‌شود. دوره بازنویسی زمانی است که ما نویسنده حرفه‌ای ادبیات کودک نداریم که در کشور ما از مشروطه به بعد آغاز می‌شود و اوج آن دهه 30 است و نمادش مهدی آذریزدی است. بازنویسی از دهه 30 به بعد خود به‌خود ادامه یافته است و یکی از دلایل آن هم هجوم ترجمه‌های بد است. براین اساس لزوم پرداختن به این حوزه، نوعی سلیقه شخصی نیست و جزئی از جریان تاریخی است.
 
جمالی در ادامه بیان می‌کند: امروزه چه بخواهیم چه نخواهیم ناشران و نویسندگان کودک کار بازنویسی انجام می‌دهند و هر نسلی با بازنویسی‌های تغییر یافته و خلاق مواجه می‌شود. براین اساس اگر نسل جدید اصل داستان‌ها را نداند، کمتر بازنویسی و بازآفرینی را درک می‌کند و کمتر از ویژگی‌های ادبی آن لذت می‌برند. اگر شما با اصل یک متن کهن آشنا باشید وقتی کتاب جدیدی براساس آن نوشته می‌شود یا فیلمی از آن اقتباس می‌شود، شما خیلی زود متوجه می‌شوید که اصل آن چه چیزی بوده و نویسنده یا فیلم‌نامه‌نویس در بازآفرینی آن چه خلاقیتی به‌کار برده است. این کار به مخاطب می‌فهماند که متن‌های کلاسیک مقدس نیستند و می‌توان آن‌ها را تغییر یا ادامه داد.
 
وی همچنین به اهمیت توجه به میراث فرهنگی اشاره می‌کند و می‌گوید: وقتی در معماری مدرن آثاری از معماری گذشته می‌بینیم، اگر از اصل و تاریخچه آن معماری اطلاع داشته باشیم، از آن لذت می‌بریم و می‌فهمیم این معماری جدید چه نشانه‌هایی از گذشته و میراث فرهنگی ما دارد. بنابراین برخلاف افرادی که فکر می‌کنند بازنویسی ساده کاری ندارد، من معتقدم بازنویسی ساده بسیار مهم است و هنرمندان باسوادی که زبان‌شناسی و مخاطب‌شناسی می‌دانند، باید بازنویسی انجام دهند و اصل این آثار را با بازنویسی ساده به نسل جدید ارائه دهند چون هم به لحاظ کاربردی برای نسل جدید مهم است، هم خلاقیت‌شان را بالا می‌برد و هم می‌فهمند که می‌توان بازنویسی و بازآفرینی انجام داد و این کار را ادامه می‌دهند. مهمتر اینکه میراث ادبی ما منتقل می‌شود و اگر این‌گونه آثار بارها هم منتشر شوند، اشکالی ندارد.
 
جمالی می‌افزاید:‌ نکته‌ای که در بازنویسی ساده خیلی مهم است، انتخاب است که برمی‌گردد به نظریه مخاطب‌شناسی که آیا دست‌نخورده بودن بازنویسی‌ها و گاهی خشونت‌های موجود در متون کهن برای نسل جدید مشکلی ایجاد نمی‌کند که به نظر من باوجود این همه اخبار و بازی‌های کامپیوتری، ایجاد نمی‌کند. کلا در این زمینه دو نظریه وجود دارد؛ نخست اینکه تغییرات اساسی در متون ایجاد نکنیم چون کارکردهای روانشناسی دارد که می‌شود همان بازنویسی ساده. دوم اینکه باید اصل متون را تغییر داد چون خشونت‌هایی مثل کشته شدن دیو در متون کهن روی مخاطب امروز تاثیر نامطلوب دارد. من معتقدم که با این‌همه خشونتی که بچه‌های هوشیار امروز در اخبار، بازی‌های کامپیوتری و فیلم‌ها و انیمیشین‌ها می‌بینند دیگر کشته شدن دیوی که دختری را دزدیده هیچ مشکلی برایشان ایجاد نمی‌کند و باید اصل متون را ارائه داد. از سویی نسل ما هم که اصل متون را خوانده‌ایم هیچ صدمه‌ای از این خشونت‌زایی‌ها ندیده‌ایم. به همین علت وقتی نشر فاطمی به من گفت که می‌خواهیم قصه‌های کهن را انتشار دهیم من بازنویسی ساده با کمترین تغییرات را پیشنهاد دادم.

سحر ترهنده، مسئول بخش کودک و نوجوان نشر فاطمی، نیز دراین باره به ایبنا می‌گوید: از یک‌سو چندین سال است که شورای کتاب کودک در دوره‌های مختلف گفته که بازنویسی‌های خوبی از آثار کهن مخصوصا قصه‌های عامیانه وجود ندارد. در سال‌های اخیر هم حجم بازنویسی‌های خلاق و بازآفرینی به نسبت بازنویسی ساده بسیار زیاد شده است و از سویی دیگر ضرورت انتقال فرهنگ از نسلی به نسل دیگر ما را بر آن داشت که اقدام به تولید مجموعه «قصه‌هایی از ادبیات شفاهی ایران» کنیم.
 
وی با اشاره به اینکه این مجموعه برای گروه سنی پیش از دبستان و سال‌های اول دبستان درنظر گرفته شده، می‌افزاید: در بخش کودک و نوجوان انتشارات فاطمی خیلی بحث تالیف برایمان مهم است و می‌خواهیم آثار تالیفی تولید کنیم که هم به نیاز بازار و کمبودهای موجود در جامعه مخاطب ایرانی پاسخ دهد و هم سطح سلیقه‌ها و استانداردها را بالاتر ببرد. براین اساس بحث اول ما احترام به مخاطب و تولید کتاب‌های باکیفیت بود. بعد از بررسی متوجه شدیم جای بازنویسی ساده و اصولی در بازار کتاب کودک خالی است و به این مهم پرداختیم. مجموعه دیگری هم در دست تولید داریم با همکاری موزه فرهنگ و عروسک‌های ایران با عنوان مجموعه «قصه‌های اقوام» که بعد از این مجموعه منتشر می‌شود.
 
وی درباره تصویرگری کتاب‌های این مجموعه نیز توضیح می‌دهد: تصویرها نیز در این مجموعه بر همراهی و تکمیل قصه‌ها تأکید دارند و تصویرگران مختلف با سبک‌ها و تکنیک‌های گوناگون برای غنا بخشیدن به متن تلاش کرده‌اند. سعی کردیم کتاب‌ها زیبا باشند و از نظر بصری تنوع داشته باشند. ما می‌توانستیم هر 10 جلد را به یک تصویرگر بدهیم اما این کار را نکردیم و 10 تصویرگر برای ایجاد تنوع و ارائه سبک‌ها و شیوه‌های مختلف انتخاب کردیم. البته در کنار آن هم بحث ذائقه‌سنجی هم مطرح بود، می‌خواستیم ببینیم جامعه مخاطب ایرانی چه سبک و نوع تصویرگری را بیشتر می‌پسندد.
 
ترهنده ادامه می‌دهد: از سویی با اینکه هدف اصلی ما در تولید کتاب، مخاطبان ایرانی هستند اما حضور در بازارهای بین‌المللی هم برای ما خیلی مهم است و در این سال‌ها هم این توفیق را داشته‌ایم که رایت کتاب‌های طوطی را بفروشیم. می‌خواستیم در این حوزه هم ذائقه‌سنجی کنیم و ببینیم در سطح بین‌المللی متون کهن ایرانی چقدر با استقبال روبه‌رو می‌شوند و کدام سبک و نوع تصویرگری و چه نوع قصه‌ای را بیشتر می‌پسندند؛ قصه‌ای که با قصه‌های عامیانه خودشان مشابهت داشته باشد یا قصه‌ای که فقط مختص به ایران باشد.
 
داور دو دوره جایزه هانس کریستین اندرسن همچنین بیان می‌کند: با این کار می‌خواستیم قدرت تصویرگری ایران را به جامعه جهانی معرفی کنیم و در یک مجموعه 10 نوع سبک تصویرگری و 10 تصویرگر را به جامعه جهانی معرفی کنیم. مهمترین بحث برای ما پاسخ به نیاز کودک ایرانی، راهیابی به بازارهای جهانی و رسالت فرهنگی بود که ناشران حرفه‌ای برعهده دارند.
 
این مجموعه با شمارگان ۲ هزار نسخه و قیمت ۳۸ هزار تومان از سوی بخش کودک و نوجوان انتشارات فاطمی (کتاب‌های طوطی) منتشر شده است.

cover-hayolaye-rngha

هیولای رنگ‌ها؛ من گاهی سبزم، گاهی زرد، گاهی آبی و خیلی وقت­‌ها صورتی

هیولای رنگ‌­هاداستان خود ماست وقتی سردرگمیم و وقتی نمی­‌دانیم دقیقاً چه‌مان است؟! ماجرای احساسات ما است. احساس­‌هایی که گاهی قاطی می­‌شود و نمی‌­دانیم دقیقاً الان چه رنگی هستیم. چه می‌خواهیم و چه حسی داریم؟!

شادی خیلی زود همه‌گیر می‌­شود.

مثل خورشید می‌­درخشد

و مثل ستاره چشمک می­‌زند.

وقتی شاد باشی می‌خندی، می‌­پری، بازی می‌­کنی..

و دلت می‌­خواهد شادی‌­ات را با دیگران قسمت کنی.

غم همیشه انگار یک چیزی کم دارد.

مثل دریا ملایم است

و مثل روزهای بارانی دلچسب.

وقتی غمگین باشی قایم می‌­شوی،

دلت می‌­خواهد تنها باشی…

و حوصله‌­ی هیچ کاری را نداری.

هیولای رنگ‌­ها داستان خود ماست وقتی سردرگمیم و وقتی نمی‌­دانیم دقیقاً چه‌مان است؟! ماجرای احساسات ما است. احساس‌­هایی که گاهی قاطی می‌­شود و نمی‌­دانیم دقیقاً الان چه رنگی هستیم. چه می‌خواهیم و چه حسی داریم؟!

داستان هیولای رنگ‌­ها ماجرای یک هیولا است که احساساتش قاطی شده، خودش هم از این ماجرا حسابی گیج و آشفته‌حال است. اما با آشفتگی‌اش چه کند؟! نمی‌­داند الان حالش چطور است! غمگین است یا دلتنگ؟ یا شاید هم هیچ‌کدام. فقط حوصله‌­اش سر رفته؟! برای همه‌مان بارها و بارها پیش آمده سردرگم باشیم و پریشان و ندانیم الان دقیقاً همین الان چه می‌­خواهیم تا حال‌مان خوب شود؟!…

حالا دختر کوچولوی داستان سر می‌­رسد او که کاملاً بی‌رنگ است، دست هیولای داستان را می‌­گیرد و می‌­برد تا با احساس­‌هایش آشنا کند. دخترک کمک می‌­کند تا هیولا که همه‌­ی احساس­‌هایش مثل کاموایی پیچ در پیچ به هم گره خورده احساس‌­هایش را بشناسد و مرتب‌شان کند. و هر کدام را در شیشه‌­ی خودش بگذارد.

دخترک برای هیولا شرح می‌­دهد که شادی چه شکلی است. و چه رنگی!

واقعاً شادی چه شکلی است؟ شبیه سازدهنی امیرو؟ شبیه معلم ماتیلدا؟ شبیه بلیت چارلی در کارخانه شکلات سازی؟

شادی هر شکلی که باشد، رنگش زرد است. پرانرژی، پرحرارت، وحشی و دونده…

دخترک بی‌رنگ دست هیولا را می‌گیرد و او را به دنیای شادی‌ها می‌برد و با هم زرد می‌شوند. می‌خندند و شادی را تماشا می‌کنند.

دخترک و هیولا به دنیای غم می‌روند، دنیای آبی کبود. دنیای غم را از پس پشت نگاه دخترک معرفی می‌کنند «غم انگار همیشه یک چیزی کم دارد..» دخترک و هیولا غمگین در کنار تصویر می‌نشینند و غم را تجربه می‌­کنند. دخترک می‌گوید: «وقتی غمگین باشی قایم می‌­شوی، دلت می­‌خواهد تنها باشی… و حوصله‌­ی هیچ کاری را نداری.»

و بعد با رنگ عصبانیت روبه‌رو می­‌شویم. هیولای رنگ‌­ها وارد سرزمین سرخ عصبانیت می‌­شود. خشم را تجربه می‌­کند و بعد وارد سرزمین ترس می‌­شود. راوی داستان برایش می‌­گوید: «… وقتی که بترسی کوچک و ضعیف می‌­شوی و فکر می‌­کنی نمی­‌توانی…»

و بعد در این کتاب با رنگ­‌ها همراه می‌­شویم. سبز می‌­شویم، رنگ آرامش می‌­شویم، لبخند می‌­زنیم و عاشق می­‌شویم و صورتی می‌­شویم و…

احساسات دیگر چیست؟

شاید برای کودکان گروه سنی الف و ب باید پیش از همه­‌ی این‌ها وارد این تعریف بشویم که احساسات دیگر چه چیزی هستند؟ اما کتاب بی‌آنکه وارد این گونه تعاریف پایه بشود، صاف می‌­رود سر اصل مطلب و می‌­گوید، وقتی عصبانی هستی چطور است. وقتی شاد هستی چطور؟ و وقتی غمگینی و آرامی و… همین مخاطب را یک قدم جلو پرت می‌­کند. نه تنها او با خواندن کتاب به شکلی با مفهوم احساس مواجه می‌­شود، بلکه انواع آن را می‌شناسد، تمیز می‌­دهد و می‌­داند هر کدام چه شکلی است.

جایی خواندم خانم سحر ترهنده مترجم کتاب در خصوص این کتاب چنین گفته: «…دورانی در زندگی انسان وجود دارد که نمی‌تواند نامی برای احساسش انتخاب کند، به‌خصوص بچه‌های کوچک. این کتاب با تصاویری جذاب و متنی شاعرانه به آن‌ها کمک می‌کند که در این راه با احساسات رنگی خودش آشنا شود.»

از همه­‌ی این­ها که بگذریم یادمان باشد کتاب هیولای رنگ­‌ها یک کتاب تصویری است. کتاب تصویری را هم بخوانیم و هم ببینیم. خط به خط، واژه به واژه، فریم به فریم. می­‌توانیم میان تصاویرش فرو برویم، توی صفحاتش قدم بزنیم و دنیای میان رنگ‌­ها را نگاه کنیم.

سولماز خواجه‌وند
وینش

هیولا
20 September 2020 by کتاب‌های طوطی 0 Comments

فعالیت پیشنهادی برای کتاب «هیولای رنگ‌ها»

با استفاده از کتاب هیولای رنگ‌ها، می‌توانید احساس‌ها و رنگ‌ها را به روش‌های گوناگونی کشف کنید. در اینجا فقط چند ایده وجود دارد که ممکن است برای والدین و معلمان مفید باشد. توصیه می‌کنیم داستان را بخوانید و سپس با استفاده از کاربرگ‌های زیر فعالیتی را برای شناسایی و نام‌گذاری هر احساس انجام دهید. همین‌طور  می‌توانید رویکردی اکتشافی‌تر یا تجربی‌تر در پیش بگیرید، که در آن هر کودک، پس از شناسایی و نام‌گذاری احساسات، می‌تواند احساسات خود را به روشی طبیعی‌تر، آزادتر و اصیل‌تر بیان کند.

 

شما چطوری هیولای رنگ‌ها می‌سازید؟

دوست دارید هیولای کدام رنگ را بسازید؟

می‌توانید از این الگوها استفاده کنید و هیولاهای رنگی خودتان را بسازید.

dpictus1
16 September 2020 by کتاب‌های طوطی 0 Comments

حضور سحر ترهنده به نمایندگی از کتاب‌های طوطی در هیئت داوری dPictus

?‌
حضور سحر ترهنده به نمایندگی از طوطی، کتاب کودک و نوجوان انتشارات فاطمی، در هیئت داوری dPictus

پلتفرم تبادل حق نشر کتاب (dPictus) برای دومین سال پیاپی نمایشگاه کتاب‌های تصویری منتشرنشده را برگزار می‌کند. در این رویداد تصویرگران مختلف از سراسر دنیا، کتاب‌های تصویری خود را بر روی وبگاه dpictus بارگذاری می‌کنند و ناشران معتبر جهانی این آثار را داوری کرده و برگزیدگان نهایی را انتخاب می‌کنند.
۳۰ ناشر در سال ۲۰۱۹ از میان ۳۵۰ اثر رسیده، ۴۸ اثر را انتخاب کردند و این کتاب‌ها در نمایشگاه کتاب فرانکفورت نمایش داده شدند.
به دلیل شیوع بیماری کرونا این نمایشگاه در سال ۲۰۲۰ به‌صورت آنلاین برگزار می‌شود و این بار ۴۸ ناشر معتبر جهانی در فرایند انتخاب کتاب‌های برگزیده مشارکت دارند که سحر ترهنده نیز به‌عنوان نماینده‌ی کتاب‌های طوطی، بخش کودک و نوجوان انتشارات فاطمی، در هیئت داوری این رویداد حضور دارد. داوران از میان ۴۲۰ اثر از ۶۰ کشور جهان، آثار برگزیده را انتخاب می‌کنند.

آثار برگزیده را می‌توانید بر روی وبگاه dpictus.com مشاهده کنید.

photo_2020-08-24_11-01-58

«هیولای رنگ‌ها» به چاپ دوم رسید

نویسنده و تصویرگر: آنا یناس؛ مترجم:‌ سحر ترهنده؛ گروه سنی: بالای چهار سال

درحالی‌که تنها یک ماه از جشن امضا و رونمایی کتاب «هیولای رنگ‌ها» می‌گذرد، این کتاب به چاپ دوم رسید.

داستان این کتاب که مورد استقبال بچه‌ها و پدرها و مادرها قرار گرفته، درباره‌ی هیولایی است که قیافه‌ای عجیب و غریب و بدنی رنگارنگ دارد. او حسابی عجیب و غریب و گیج و هاج‌وواج شده چون انگار همه‌ی احساس‌هایش قاطی‌پاطی شده‌اند. او حالا وسط احساس‌های درهم‌برهم‌اش گیر کرده و می‌خواهد آن‌ها را از هم جدا کند. می‌خواهد هرکدام از احساس‌هایش را سر جای خودشان بگذارد.

در قسمتی از این‌کتاب می‌خوانیم:

خشم

سُرخ و سوزان و خشمگین است،

مثل آتش؛

بدجوری می‌سوزاند و خاموش کردنش سخت است.

وقتی خشمگین باشی

احساس می‌کنی در حقّت بی‌انصافی شده

و دلت می‌خواهد خشمت را سر دیگران خالی کنی.

 

این‌کتاب با ۴۸ صفحه مصور رنگی و قیمت ۳۸ هزار تومان منتشر شده است.

hayolaye-rngha

کمک کتاب به بچه‌ها برای شناخت و کنترل احساسات‌شان

به گزارش خبرگزاری مهر، مراسم رونمایی و جشن امضای کتاب‌های طوطی (بخش کودک و نوجوان انتشارات فاطمی) روز شنبه ۲۸ تیر برگزار و به‌صورت زنده در فضای مجازی پخش شد.

در این‌مراسم، سحر ترهنده مترجم کتاب و مدیر بخش کودک و نوجوان انتشارات فاطمی، درباره‌ سختی‌های تولید کتاب در ماه‌های گذشته به بیان سخنانی پرداخت و گفت: طوطی توانست با همه‌ سختی‌ها، روند انتشار کتاب‌های خود را از سر بگیرد و با انتشار «هیولای رنگ‌ها» و «استدلال‌های بد» فصل جدیدی را آغاز کند.

وی افزود: خود را مترجم نمی‌دانم چون ترجمه کتاب، نیازمند تسلط کامل به دانش و فنون ترجمه است. من کتاب‌هایی را که خیلی دوست دارم و با محتوایشان ارتباط برقرار می‌کنم، برای بچه‌ها ترجمه می‌کنم. یکی از دلایل ترجمه «هیولای رنگ‌ها» هم مساله مواجهه پدرومادرها هنگام تولد فرزند جدیدشان با احساسات متفاوت و گاهی به‌هم‌ریختگی‌های احساسی‌شان است. کتاب «هیولای رنگ‌ها» با روایت داستانی از یک هیولای بامزه به کودکان کمک می‌کند احساسات‌شان را بشناسند و آن‌ها را به‌موقع بروز دهند.

این‌مترجم در ادامه گفت: دوران‌هایی در زندگی انسان وجود دارد که نمی‌توانند نامی برای احساس‌شان انتخاب کنند، به‌خصوص بچه‌های کوچک. این‌کتاب با تصاویر متنی شاعرانه به آن‌ها کمک می‌کند در این‌راه با احساسات رنگی خودشان آشنا شوند.

مریم بخارایی روانشناس و مربی کودک یکی از سخنرانان این‌مراسم بود که ضمن اشاره به اهمیت نقش کتاب‌ها در شناساندن احساس‌ها به کودکان، گفت: در کتاب‌خواندن برای کودکان، نباید به متن بسنده کرد. بلکه باید کنار روایت داستان و دیدن تصاویر، برای همراهی کودک از بازی و کاردستی کمک گرفت تا بچه‌ با محتوای کتاب به‌صورت عملی همراه شده و مفهوم و هدف داستان را بیشتر درک کند. استفاده از کتاب‌ها و پویانمایی‌هایی که مضمون و کیفیت مناسبی دارند هم، می‌تواند نقش پررنگی در شناخت احساسات و بروز آن‌ها در زمان درست ایفا کند.

مروارید مؤید عابدی، روان‌شناس و مدیر خانه‌ مهارت و خلاقیت المر،‌ هم در ادامه این‌نشست از نقش غیرمستقیم کتاب‌ها به رشد و شکل‌گیری شخصیت کودکان اشاره کرد و گفت: کتاب‌های خوب در زمینه‌ احساسات می‌توانند باعث شوند بچه‌ها نام احساس‌ها را بشناسند و در کنترل و بروز آن‌ها مهارت پیدا کنند. یکی از نقطه‌ضعف‌های بسیاری از ما ایرانیان عدم توانایی کنترل احساسات و بروز آن‌ها در زمان درست است. کتاب‌ها کمک می‌کنند بچه‌ها بتوانند به‌راحتی احساس‌هایشان را بشناسند و نام آن‌ها را بدانند.

در بخش دیگری از این‌برنامه، مریم کردبچه که کتاب هیولای رنگ‌ها را پیش‌خرید کرده بود، به استعاره‌های مفهومی در حوزه‌ زبان‌شناسی اشاره کرد و گفت: رنگ‌ها و عواطف به هم مربوط‌اند. برای مثال خشم را با رنگ قرمز نشان می‌دهند و آبی رنگ غم است.

در ادامه ترهنده به زبان اصلی این‌کتاب اشاره کرد و گفت: زبان اصلی «هیولای رنگ‌ها» کاتالانی است و در ترجمه‌ انگلیسی آن، متن بسیار ساده‌ای دارد. بنابراین ترجمه را با زبان اسپانیانی تطبیق دادم تا شاعرانگی متن از بین نرود. ارتباط رنگ‌ها و عواطف، جهانی هستند و معمولاً قرمز رنگ خشم است. اگر برای بچه‌ها رنگ‌ها و احساسات را تعریف کنیم، بچه‌ها راحت‌تر می‌توانند درک کنند. رنگ‌هایی که در این‌کتاب استفاده شده‌اند نیز، مبنای جهانی دارند و کودکان به‌راحتی می‌توانند آن‌ها درک کنند.

این‌نشست زنده با معرفی کتاب‌های «لی‌لی کجایی؟» و «مدرسه‌ حشرات باحال ۲» که هفته‌ آینده منتشر می‌شوند و مجموعه‌ «قصه‌هایی از ادبیات شفاهی ایران» که پاییز منتشر می‌شوند، به پایان رسید.